Odtajnienie dokumentów NATO dotyczących stanu wojennego w Polsce

W poniedziałek 18 lipca w Kwaterze Głównej NATO Minister Spraw Zagranicznych Radosław Sikorski zainaugurował proces odtajnienia dokumentów Sojuszu poświęconych stanowi wojennemu w Polsce.

Zaprezentowany został pierwszy zbiór upublicznionych dokumentów NATO z lat 1980-1984, przygotowanych przez Sekretariat Międzynarodowy, Międzynarodowy Sztab Wojskowy i Strategiczne Dowództwo do Spraw Europejskich (SHAPE). Na razie odtajniono 65 dokumentów, są one dostępne TUTAJ.

Prace nad odtajnieniem dokumentów Paktu Północnoatlantyckiego zapoczątkowano w grudniu 2010 roku z inicjatywy Ministra Radosława Sikorskiego. Formalny wniosek o upublicznienie materiałów z lat 1980–1985 dotyczących ewentualnej interwencji ZSRR w Polsce, wprowadzenia stanu wojennego i reakcji Sojuszu na to wydarzenie, został złożony przez Stałe Przedstawicielstwo RP przy NATO.

Odtajnianie i udostępnianie materiałów archiwalnych jest normalną praktyką Sojuszu. Wyjątkowość zgody na polski wniosek polega jednak na znacznym przyspieszeniu tego procesu (prace toczone w ramach normalnego trybu nie wykroczyły dotychczas poza dokumenty z połowy lat 70.). Bezprecedensowa jest także zgoda Archiwum Sojuszu na udział polskiego archiwisty w procesie odtajniania. W projekcie uczestniczy bowiem pracownik Biura Archiwum i Zarządzania Informacją MSZ mający dostęp do jeszcze nie odtajnionych archiwaliów i ich wyboru.

Kolekcja dokumentów natowskich stanowi ważne uzupełnienie wiedzy historyków o sytuacji międzynarodowej Polski w okresie stanu wojennego. Ich upublicznienie ma też wymiar symboliczny. Polska jest jednym z pierwszych krajów z grona ‘nowych’ państw członkowskich, którym udało się zainicjować odtajnienie dokumentów NATO z czasów zimnej wojny.

Archiwiści Sojuszu będą kontynuować prace nad odtajnieniem kolejnych materiałów. Zostaną one zaprezentowane na specjalnej wystawie w grudniu tego roku, w trzydziestą rocznicę wprowadzenia stanu wojennego.

Newsletter



Wiadomość HTML?