Aktywna i pasywna polityka państwa na rynku pracy

Aktywna polityka państwa na rynku pracy

Państwo wykorzystuje instrumenty ekonomiczne, mające na celu zmniejszenie rozmiarów bezrobocia. Stara się oddziaływać na wzrost popytu na siłę roboczą, obniżenie rozmiarów podaży siły roboczej oraz poprawę funkcjonowania rynku pracy. W aktywnej polityce państwa stosowane są instrumenty polityki makroekonomicznej oraz typowe instrumenty polityki zatrudnienia. Instrumenty polityki makroekonomicznej dotyczą oddziaływania przez państwo na rozmiary globalnego popytu na dobra i usługi za pośrednictwem podatków i wydatków państwa oraz poprzez wpływ na wysokość stopy procentowej i podaży pieniądza. Wzrost globalnego popytu powoduje w efekcie wzrost popytu na siłę roboczą.

Do typowych instrumentów polityki zatrudnienia zaliczamy: roboty publiczne, subsydiowanie płac, szkolenie zawodowe, rozwój pośrednictwa pracy, ograniczenie podaży siły roboczej i redukcję czasu pracy. Subsydiowanie płac polega na udzielaniu przez państwo bezzwrotnej pomocy finansowej przedsiębiorstwom prywatnym na częściowe pokrycie kosztów płacowych zatrudnionych pracowników pod warunkiem, że przedsiębiorstwo zrezygnuje z planowanej redukcji zatrudnienia bądź też utworzy nowe miejsca pracy. Wpływ państwa na ograniczenie siły roboczej polega na zachęcaniu pracowników w starszym wieku do wcześniejszego przechodzenia na emeryturę i wypłatę świadczeń przedemerytalnych. Redukcja czasu pracy może być zrealizowana przez skracanie tygodniowego czasu pracy przy zwiększeniu wymiaru urlopu, redukcję godzin nadliczbowych i dzielenie całego etatu między kilku pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin.

Pasywna polityka państwa na rynku pracy

Współcześnie stosuje się różne formy pomocy finansowej dla bezrobotnych. Obok podstawowej formy, jaką są zasiłki dla bezrobotnych, występują również zasiłki z funduszu pomocy socjalnej, jednorazowe odszkodowania dla osób zwalnianych z pracy czy też, w niektórych krajach, prywatne ubezpieczenia na wypadek bezrobocia. Przepisy regulujące wypłaty tych zasiłków są w poszczególnych krajach zróżnicowane. Nie wszyscy bezrobotni otrzymują zasiłki.

W większości krajów wypłacane są jedynie tym, którzy utracili pracę, mają określony staż pracy i są zarejestrowani w urzędzie zatrudnienia. W praktyce więc osoby pobierające zasiłek stanowią jedynie część ogólnej liczby bezrobotnych.

Źródło: W. Caban (red.), Ekonomia: podręcznik dla studiów licencjackich, Łódź 1998.

Newsletter



Wiadomość HTML?