Wpływ regionalizacji i globalizacji na krajową politykę społeczną

Postępująca regionalizacja oraz przede wszystkim globalizacja wywiera co­raz większy wpływ na życie obywateli zamieszkujących różne kraje i regiony świata. Spora liczba publikacji poświęconych oddziaływaniu globalizacji na poli­tykę społeczną koncentruje się głównie na „kryzysie zatrudnienia", ucieczce miejsc pracy z jednych krajów do drugich czy też z malejącą rolą państw narodowych, które coraz gorzej radzą sobie z rozwiązywaniem różnych globalnych problemów społeczno-politycznych. Faktem jest, że globalizacja doprowadziła m.in. do ra­dykalnej zmiany w dotychczasowym międzynarodowym podziale pracy i podział ten ulega ciągle stałym zmianom. Nie można też udowodnić w sposób przekonu­jący, że dotychczasowe pozytywne efekty globalizacji mają podstawę do stwier­dzenia, że nowoczesna technika i liberalizacja wymiany gospodarczej odegrały znaczącą rolę w przezwyciężaniu nędzy na świecie. Jednak globalizacja dociera do wszystkich ludzi na całym świecie, rozbudowując nadzieję na poprawę bytu, chociaż nie wszystkim stwarza jednakowe szanse i możliwości realizacji rozbu­dzonych aspiracji.

Należy przypomnieć, że jeszcze do niedawna w społeczeństwie przemysło­wym większość ludzi mogła spokojnie przeżyć całe swoje życie bez udziału (bez­pośredniego lub pośredniego) w międzynarodowych transakcjach ekonomicznych. Obecnie, w erze globalizacji, sytuacja ta uległa diametralnej zmianie. Coraz więk­sza część światowej siły roboczej zatrudniana jest przez korporacje ponadnaro­dowe, które mają swoje siedziby macierzyste w 20 najbogatszych krajach świa­ta. Korporacje te awansują niektórych pracowników, a innych zwalniają w za­leżności od swojej polityki lokalizacji inwestycji w skali całego globu. Jednym z coraz bardziej odczuwalnych efektów globalizacji stała się redukcja miejsc pra­cy w kraju macierzystym danej korporacji ponadnarodowej i zatrudnienie coraz większej liczby obcokrajowców. Często więc zdarza się, że globalizacja prowa­dzi do zmniejszenia zatrudnienia i spadku dochodów znacznej części ludności w poszczególnych krajach świata.

Trudno temu przeciwdziałać w ramach tradycyjnej polityki gospodarczo-spo­łecznej, jaką prowadzą państwa narodowe. Z drugiej strony nie istnieją odpowied­nie organizacje międzynarodowe, które musiałyby objąć kontrolą działalność kor­poracji ponadnarodowych i przede wszystkim wzięłyby na siebie odpowiedzialność za skutki społeczne działań tych korporacji w skali całego świata. Zresztą dla większości ludzi istniejący system międzynarodowy i zmieniający się w nim pod wpływem globalizacji „układ sił" jest nadal niezrozumiały. Obywatele po­szczególnych państw nadal identyfikują się - co jest całkowicie zrozumiałe - ze swoim narodowym systemem politycznym, nawet jeśli system ten nie funkcjo­nuje najlepiej. W znacznie mniejszym stopniu identyfikują się z przynależnością do określonego ugrupowania regionalnego, nawet tak bardzo rozbudowanego jak Unia Europejska. Wynika to z faktu, że zarówno system międzynarodowy, jak również „ponadnarodowe" struktury UE są dla nich niezrozumiałe i nie bardzo wiedzą, kto w ramach tych systemów: regionalnych i międzynarodowych podej­muje decyzje i kto jest odpowiedzialny za takie czy inne decyzje. Dla porówna­nia w ramach narodowego systemu politycznego wszystko jest jasne i przejrzy­ste, a społeczeństwo ma możliwość karania polityków za podejmowanie i reali­zację niewłaściwych decyzji poprzez odsunięcie ich od władzy w trakcie kolej­nych wyborów. Taka możliwość nie istnieje w odniesieniu do systemu między­narodowego.

Pewnym paradoksem jest fakt, że większość ludzi nadal nie dostrzega bezpo­średniego związku między swoim poziomem życia a przepływami kapitałów, towarów i transferem technologii w ramach danego ugrupowania regionalnego czy całej gospodarki światowej. Część ludzi zakłada, że przepływy te realizowa­ne są nadal na szczeblu narodowym lub między państwami, a nie dużymi fir­mami, a część uważa je za zbyt abstrakcyjne i odległe, aby o nich myśleć. Więk­szość ludzi uważa też, że procesem globalizacji zarządzają takie instytucje mię­dzynarodowej jak Bank Światowy, Unia Europejska czy Światowa Organizacja Handlu i wszystkie swoje krytyczne uwagi kierują właśnie pod adresem tych instytucji. Jednocześnie mieszkańcy naszego globu przyzwyczajeni są do po­dejmowania decyzji o ich przyszłości na szczeblu państwa narodowego i doma­gają się umocnienia pozycji państw vis-a-vis wyżej wymienionych instytucji międzynarodowych oraz korporacji ponadnarodowych. Problem polega jednak na tym, że międzynarodowe przepływy kapitału, towarów i nowoczesnych tech­nologii dawno wymknęły się spod kontroli państw narodowych. Nieograniczone spekulacje kapitałowe doprowadziły do upadku rodzimych walut i załamania gospodarek kilku krajów. Tak więc obecnie nie można już procesów globalizacji i regionalizacji w żaden sposób zatrzymać, podobnie jak nie udało się w prze­szłości powstrzymać procesu globalizacji. Można co najwyżej starać się wyko­rzystać te procesy dla bardziej skutecznego rozwiązywania wielu, nie tylko glo­balnych czy regionalnych, problemów gospodarczych, społecznych i politycznych. Można także przyspieszyć działania w kierunku utworzenia regionalnego, np. w skali całej Unii Europejskiej czy globalnego systemu „opiekuńczego", który pomagałby w rozwiązywaniu wielu problemów społecznych, z którymi nie dają sobie już rady w erze globalizacji poszczególne państwa narodowe. Jest to obec­nie sprawa, równie istotna i aktualna, jak konieczność radykalnej reformy do­tychczasowej polityki społecznej większości państw świata.

Źródło: Renata Gabryszak, Dariusz Magierek (red.), Wprowadzenie do polityki społecznej, Warszawa 2009.

Newsletter



Wiadomość HTML?

Logowanie

Najnowsze


Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Najczęściej czytane


Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79