Minipaństwo PDF Print Email
M
DATE_FORMAT_LC2

Minipaństwo - na świecie istnieją oficjalnie 24 niepodległe państwa, których powierzchnie nie przekraczają 1000 km2. Liczba ich ludności zazwyczaj jest niewielka, z wyjątkiem Singapuru - miasta zamieszkanego przez ponad 4,5 min osób. Większość minipaństw zajmuje wyspy lub grupy wysp, przeważnie położone w Basenie Karaibskim, na Oceanie Spokojnym i w Azji Południowo-Wschodniej, i stanowi często pozostałości dawnych posiadłości kolonialnych. Porównanie owych minipaństw z takimi kolonialnymi posiadłościami, które wolały pozostać w ramach metropolii, nie jest korzystne dla tych pierwszych. Jedynie Singapur, Malta i niezależny szejkanat Bahrajn są państwami charakteryzującymi się wysoką stopą życiową i stabilnym rozwojem ekonomicznym.

W Europie istnieje 6 minipaństw: Andora, Liechtenstein, Monako, Malta, San Marino i Watykan. Mają one odmienną genezę, stanowiąc fragmenty średniowiecznych państw lub posiadłości należących do różnych dynastii. Wśród nich szczególne miejsce zajmuje Watykan, monarchia z papieżem jako głową państwa. Watykan liczy około 1000 obywateli i zajmuje w Rzymie symboliczne terytorium (44 ha), składające się z jednego placu i sąsiednich kwartałów ulic. Stanowi on jednak centrum wielkiej religijnej wspólnoty i wywiera ogromny wpływ na kulturę, życie duchowe, polityczne i społeczno-ekonomiczne w skali całego świata, porównywalny jedynie z oddziaływaniem wielkich mocarstw.

Miasto-państwo jest klasycznym przykładem miniaturowego państwa, które składa się z jednego miasta i ewentualnie z najbliżej położonego terytorium, gdzie mogą znajdować się jeszcze inne, mniejsze osady. Miastami-państwami są: Singapur, San Marino, Monako (stolica Monte Carlo, a ponadto jeszcze kilka wrośniętych małych miasteczek), Watykan (wpisany w układ urbanistyczny stolicy Włoch - Rzymu).

Takiej koncentracji mieszkańców w jednej osadzie nie ma w minipaństwach na Oceanie Spokojnym i Indyjskim.

Istniejące w przeszłości oraz współczesne miasta-państwa pełnią ważne funkcje dla znacznie większych terytoriów. Na przykład średniowieczny Dubrownik, pierwotnie uzależniony od Republiki Weneckiej, stopniowo stał się jej konkurentem i pośrednikiem w wymianie handlowej pomiędzy Wschodem a Europą Zachodnią. Współcześnie taką rolę odgrywa Hongkong, niezależnie od przejęcia go przez Chiny w 1997 roku i uzyskania specjalnego statusu chińskiej prowincji. Funkcje pełnione przez Hongkong pod brytyjską administracją były dużo większe, niż wynikałoby to z rozmiarów miasta oraz jego potencjału demograficznego. Część historyków uważa, że z geopolitycznego punktu widzenia model gospodarki ponadnarodowej, charakterystyczny dla ośrodków typu Hongkongu, dawnego Gdańska czy Dubrownika, był lepszą alternatywą dla rozwoju świata niż imperializm militarny i gospodarczy reprezentowany przez niektóre państwa narodowe.

Źródło: M. Baczwarow, A. Suliborski, Kompendium wiedzy o geografii politycznej i geopolityce, Warszawa 2003.