Greenpeace

1. Geneza

Greenpeace to międzynarodowa organizacja pozarządowa działająca na rzecz ochrony środowiska naturalnego. Ma ona swój początek w kampanii wymierzonej przeciwko testom nuklearnym, prowadzonej przez Komitet "Nie róbcie fali!" {Don 't Make a Wave!), założony przez Jima i Marie Bohlen w Vancouver w 1970 r. i powiązany z największą w Ameryce Północnej organizacją ekologiczną Sierra Club. Zainteresowanie członków Komitetu skupiło się na wyspie Amchitka w archipelagu Wysp Aleuckich, gdzie rząd Stanów Zjednoczonych prowadził podziemne testy z bronią jądrową pomimo iż wyspa ta leży w jednym z najbardziej narażonych na trzęsienia ziemi regionów świata. W obliczu biernej postawy Sierra Club wobec kwestii zbrojeń atomowych, Komitet postanowił podjąć działania na własną rękę. Aktywiści wynajęli starą łódź rybacką o nazwie Phyllis Cormack (przemianowaną na Greenpeace) i w 1971 r. wypłynęli w stronę Wysp Aleuckich. Co prawda ich łódź została zatrzymana przez amerykański okręt wojenny przed dotarciem do wyspy Amchitka, wyprawa okazała się jednak całkiem udana, wzbudzając duże zainteresowanie mediów i opinii publicznej i w efekcie doprowadziła do zaprzestania prowadzenia testów nuklearnych przez USA we wspomnianym rejonie. Oficjalną zaś nazwę "Greenpeace" grupa przyjęła 4. maja 1972 r. i od tego czasu koncentruje swoje działania na najbardziej istotnych zagrożeniach dla środowiska naturalnego i bioróżnorodności, m.in. podejmując kampanie i akcje bezpośrednie na wodzie, ziemi i w powietrzu i sprzeciwiając się aktywności państw oraz podmiotów niepaństwowych negatywnie oddziałujących na środowisko.

Początkowo Greenpeace skupił się na działaniach przeciwko połowom wielorybów. Z czasem jednak mandat organizacji uległ znacznemu poszerzeniu. Obecnie kampanie prowadzone przez Greenpeace, stanowiące typową dla niego formę działalności, obejmują sześć głównych obszarów ochrony środowiska: ochronę lasów i lasów deszczowych, ochronę oceanów i mórz, ochronę przed substancjami toksycznymi, globalne ocieplenie i zmiany klimatyczne, energię oraz organizmy modyfikowane genetycznie. W ramach tych kampanii, obok tradycyjnych metod, takich jak lobbing proekologicznych biznesmenów i polityków oraz udział w konferencjach międzynarodowych, Greenpeace stosuje również metodę zwaną bearing witness oraz prowadzi akcje bezpośrednie bez używania przemocy. Akcje te mają na celu zwrócenie uwagi opinii publicznej na poszczególne problemy związane z zagrożeniami dla środowiska. Przykładowo, aktywiści organizacji wpływają łodziami między statek wielorybniczy i wieloryby albo wkraczają na teren elektrowni jądrowej w przebraniu beczek z odpadami radioaktywnymi. Greenpeace podejmuje też inne inicjatywy, takie jak badania nad energooszczędnymi i przyjaznymi dla środowiska przedmiotami codziennego użytku lub promowanie źródeł energii odnawialnej.

Z historycznego punktu widzenia, Greenpeace angażował się w wiele światowych kampanii dotyczących różnorodnych problemów objętych jego mandatem i co istotne, sporo z nich zakończyło się dla organizacji sukcesem, choć niekiedy wymagało to czasu. Na przykład, w 1975 r. Greenpeace podejmuje pierwszą akcję przeciwko połowom wielorybów, a w 1986 r. Międzynarodowa Komisja Wielorybnicza przyjmuje całkowity zakaz przemysłowego połowu waleni. W 1978 r. w wyniku szeregu akcji Greenpeace nie dochodzi do złożenia odpadów jądrowych w Oceanie Atlantyckim, zaś w 1983 r. Konwencja Londyńska wprowadza dziesięcioletnie moratorium na składowanie takich odpadów na dnie oceanów. W latach 80. XX w. Greenpeace rozpoczyna działania przeciwko odpadom niebezpiecznym i chemicznemu zanieczyszczaniu wody i powietrza, a w 1993 r. wprowadzony zostaje ogólnoświatowy zakaz składowania odpadów niebezpiecznych na dnie mórz. Pod koniec lat 80. XX w. organizacja rozpoczyna kampanię na rzecz ochrony lasów pierwotnych, a w 1999 r. Brazylia wprowadza prawo nakładające wysokie kary za nielegalne wycinanie lasów. Gdy na początku lat 90. XX w. Greenpeace inicjuje kampanię na rzecz ochrony klimatu, już w 1990 r. przyjęta zostaje Konwencja wiedeńska o ochronie warstwy ozonowej. Wreszcie, gdy w połowie lat 90. XX w. organizacja podejmuje kampanię przeciwko wprowadzaniu do środowiska organizmów modyfikowanych genetycznie, w 1997 r. Austria wprowadziła zakaz importu genetycznie modyfikowanej kukurydzy, wkrótce zaś w ślad za Austrią poszły inne kraje.

W 1979 r. będąca wciąż fundacją Greenpeace, z siedzibą w Vancouver, doświadczyła poważnych trudności finansowych, co spowodowało spór między biurami organizacji w kwestiach pozyskiwania funduszy i kierownictwa organizacyjnego. Ostatecznie doszło do przyjęcia nowej struktury, umożliwiającej połączenie rozproszonych biur pod egidąjednej, wspólnej organizacji o charakterze globalnym. W ten sposób, 14 października 1979 r., powstała Greenpeace International. W ramach nowej struktury biura lokalne zobowiązane zostały do przekazywania części swoich dochodów na rzecz Greenpeace International, która z kolei określa ogólny kierunek działań całej organizacji i jest odpowiedzialna za ich realizację.

Dziś Greenpeace jest organizacją o zasięgu globalnym, obecną w ponad czterdziestu krajach świata. Siedziba organizacji znajduje się w Amsterdamie. Liczba sympatyków Greenpeace wynosi około 2,8 miliona. Aby zachować swoją niezależność, Greenpeace nie przyjmuje dotacji od rządów, partii politycznych i korporacji - działania Greenpeace finansowane są dzięki wsparciu indywidualnych darczyńców oraz fundacji charytatywnych.

Warto jeszcze zaznaczyć, iż niezwykle istotną rolę w historii Greenpeace odegrały statki tej organizacji, wielokrotnie wykorzystywane do przeprowadzenia bądź wsparcia jej kampanii. Do najsławniejszych niewątpliwe należał Rainbow Warrior ("Wojownik Tęczy"), trawler zakupiony przez Greenpeace w 1978 r., który stał się statkiem flagowym organizacji. Po raz pierwszy wypłynął on w rejs w ramach kampanii przeciw połowom wielorybów w okolicach Islandii. W latach 1978-1985 był wykorzystywany m.in. w akcjach bezpośrednich przeciw składowaniu odpadów toksycznych i radioaktywnych na dnie oceanów oraz przeciw testom z bronią jądrową na Pacyfiku. W lipcu 1985 r., podczas jednej z pokojowych akcji protestacyjnych przeciw testom nuklearnym prowadzonym przez Francję na atolu Mururoa, Rainbow Warrior został zatopiony. Miało to miejsce w drodze do Polinezji Francuskiej, gdy statek zawinął do portu Auckland w Nowej Zelandii, gdzie dwóch francuskich sabotaży stów przymocowało do jego burty bombę. Eksplozja zniszczyła statek, w jej wyniku zginął też przebywający wówczas na pokładzie fotograf Fernando Pereira. Cała akcja została zaplanowana i wykonana przez rząd francuski i jego służby specjalne. Wkrótce po wykonaniu zadania obaj agenci zostali schwytani przez nowozelandzką policję, następnie osadzeni i skazani na 10 lat pozbawienia wolności, z czego spędzili w więzieniu tylko dwa lata. Sprawa zatopienia statku Rainbow Warrior wywołała światowy skandal i niekorzystnie wpłynęła na międzynarodowy wizerunek Francji, której rząd w 1987 r. zgodził się zapłacić Nowej Zelandii odszkodowanie w wysokości 13 milionów dolarów nowozelandzkich i oficjalnie przeprosić za dokonanie zamachu bombowego, zaś rodzinie zabitego fotografa rząd francuski wypłacił odszkodowanie w wysokości 2,3 miliona franków. Natomiast wrak zniszczonego statku pozostał na dnie zatoki Matauri, gdzie posłużył do stworzenia sztucznej rafy. W 1989 r. Greenpeace zdecydował zastąpić go nowym statkiem, również nazwanym Rainbow Warrior, który do dziś służy organizacji jako jej statek flagowy.

2. Organy Greenpeace

Greenpeace jest organizacją pozarządową o zasięgu globalnym, składającą się z Greenpeace International z siedzibą w Amsterdamie oraz 27 krajowych i regionalnych biur na całym świecie, prowadzących działalność w 41 krajach. Biura te dysponują dużą autonomią w realizowaniu na podległym im terytorium wspólnie ustalonych strategii dotyczących światowych kampanii organizacji, jak również w pozyskiwaniu koniecznych funduszy na swoją działalność. Struktura zarządzania Greenpeace ma charakter demokratyczny i pozwala na podejmowanie działań w skali światowej przy efektywnej koordynacji tych działań ze strony organów międzynarodowych organizacji. Strukturą tą rządzą jasne procedury i polityka organizacyjna, które wspólnie uzgadniają i na które wyrażają zgodę przedstawiciele krajowych i regionalnych biur Greenpeace.

Greenpeace International - oficjalnie nazywana Radą Greenpeace International - jest organem, który zajmuje się rozwojem i koordynacją światowej polityki organizacji oraz jej strategii działania. W Radzie zasiadają przedstawiciele wszystkich biur krajowych i regionalnych, zaś jej personel to około 175 osób, w przewadze przebywający w Amsterdamie. Rada jest miejscem, gdzie zapadają coroczne ogólne decyzje, dotyczące kampanii i strategii. Wspierana przez międzynarodowy, konsultacyjny proces podejmowania decyzji, w którym biura krajowe i regionalne są głównymi interesariuszami (stakeholders), Greenpeace International koordynuje światowe kampanie oraz monitoruje rozwój i działalność krajowych i regionalnych biur organizacji. Świadczy też szereg usług na rzecz tych biur, włączając w to usługi IT i narzędzia internetowe. Rada ustala roczną składkę, którą wpłacają na rzecz organizacji biura krajowe i regionalne, a jednocześnie wspiera te biura finansowo. Określając długofalowe plany rozwoju organizacyjnego, Rada decyduje też o zakładaniu nowych biur. Ponadto, Greenpeace International utrzymuje kontakt z sympatykami i darczyńcami w krajach, w których organizacja nie ma swoich biur. Greenpeace International dba również o flotę organizacji oraz jest odpowiedzialna za ochronę znaku Greenpeace.

Przedstawiciele wszystkich biur wybierają Międzynarodowy Zarząd Greenpeace International, składający się z siedmiu członków. Ich kadencja trwa trzy lata i mogą być oni wybrani ponownie na kolejny trzyletni okres. Rolą Zarządu jest zatwierdzanie rocznego budżetu Greenpeace International oraz mianowanie i nadzorowanie Dyrektora Wykonawczego Greenpeace International. Międzynarodowy Zarząd jest również odpowiedzialny za monitorowanie operacji i działalności organizacji, decydowanie o polityce organizacyjnej, zatwierdzanie nowych kampanii i nowych biur krajowych, ratyfikowanie decyzji Dorocznego Zjazdu Generalnego Greenpeace International {Greenpeace International Annual GeneralMeeting - AGM), udzielanie pozwolenia na używanie znaku Greenpeace oraz ustalanie prawa głosu krajowych i regionalnych biur podczas AGM. Międzynarodowy Zarząd składa co roku przed AGM raport ze swojej działalności.


Newsletter



Wiadomość HTML?

Logowanie

Najnowsze


Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Najczęściej czytane


Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79