Dziedziny wiedzy

Najnowsze komentarze

Newsletter

Przykładowe umowy dwustronne zawarte przez rząd RP, dotyczące współpracy kulturalnej PDF Print Email
Polityka zagraniczna
DATE_FORMAT_LC2

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Francuskiej o współpracy w dziedzinie kultury i edukacji została podpisana w Paryżu 22 listo­pada 2004 roku.

Umowa stanowi, że strony będą rozwijały wszechstronną współpracę w dziedzi­nie kultury i sztuki, edukacji, środków przekazu, sportu oraz wymiany młodzieży. Będą ułatwiały kontakty między zainteresowanymi instytucjami i osobami prywat­nymi oraz umożliwiały wymianę materiałów i dokumentacji.

W preambule znajdujemy trzy przesłanki podpisania omawianego dokumentu: (a) przekonanie, że współpraca w dziedzinie kultury i edukacji oraz szerokie kon­takty międzyludzkie i upowszechnianie znajomości języka drugiej strony przyczy­niają się do wzbogacania kultur obu krajów, jak również do umacniania tradycyjnej przyjaźni między narodami polskim i francuskim; (b) świadomość znaczenia kon­taktów dwustronnych państw o wspólnych korzeniach w procesie integracji Unii Europejskiej; (c) dążenie do ułatwiania zdecentralizowanej współpracy między in­stytucjami samorządowymi i realizowania inicjatyw organizacji pozarządowych.

W celu ułatwienia wzajemnego poznania się strony zobowiązują się podjąć sta­rania na rzecz usprawnienia promocji kultury drugiej strony na swoim terytorium przez: (a) ułatwianie kontaktów osobistości świata kultury i sztuki; (b) zapewnie­nie możliwie jak najszerszej dystrybucji książek i innych publikacji drugiej strony i wspieranie współpracy między wydawnictwami obu państw, pozwalającej na zwiększenie inicjatyw wydawniczych i translatorskich; (c) włączanie utworów dra­matycznych i muzycznych autorów drugiego kraju do repertuaru własnych placówek kulturalnych; (d) popieranie wymiany imprez kulturalnych, takich jak wystawy, przeglądy filmów, festiwale muzyczne oraz taneczne i inne; (e) wzajemne przyzna­wanie stypendiów i organizowanie staży; (f) popieranie współpracy w dziedzinie kinematografii, w tym koprodukcji filmów, współpracy instytucji i organizacji fil­mowych, udziału w międzynarodowych festiwalach filmowych organizowanych na terenie kraju partnera, zgodnie z regulaminami tych festiwali; (g) popieranie innych koprodukcji artystycznych; (h) popieranie współpracy archiwów, bibliotek, muze­ów, szkół i uczelni artystycznych oraz innych instytucji kulturalnych i artystycz­nych, przez ułatwianie dostępu do nich specjalistom i badaczom drugiego kraju, zgodnie z przepisami wewnętrznymi kraju przyjmującego.

Ponadto, strony zobowiązują się chronić prawa autorskie i pokrewne zgodnie z prawem każdej ze stron, uwzględniając równocześnie regulacje prawne obowią­zujące w tym zakresie w Unii Europejskiej.

Na mocy umowy strony są również zobowiązane do popierania współpracy w dziedzinie ochrony i zachowania dziedzictwa kulturalnego, a także w celu nie­dopuszczenia do nielegalnego wwozu, wywozu i przekazywania dóbr stanowiących ich dziedzictwo kulturalne, zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym kraju, a także zgodnie z umowami międzynarodowymi, których są stronami.

Strony są także zobowiązane do ułatwiania działalności placówek kulturalnych i edukacyjnych drugiego kraju, zarówno już istniejących, jak i tych, które zostaną w przyszłości otwarte przez jedną ze stron na terytorium kraju drugiej strony. Umo­wa precyzuje, że placówkami kulturalnymi i edukacyjnymi są instytuty kultury, ośrodki dokumentacji, biblioteki, w tym biblioteki medialne, placówki nauczania i inne, na które strony wyrażą obopólną zgodę, ich zaś działalność musi odbywać się w ramach przepisów prawnych, obowiązujących w kraju przyjmującym. Widząc celowość takich działań, strony z uznaniem wskazały w umowie m.in. na: dzia­łalność prowadzoną przez Instytut Francuski z siedzibą w Warszawie i Krakowie, przez ośrodki Alliance Française na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; działal­ność prowadzoną przez Instytut Polski oraz Bibliotekę Polską w Paryżu.

Strony zobowiązują się także popierać wszelkie formy współpracy w dziedzinie, edukacji, a w szczególności:

  • nauczanie i upowszechnianie na swoim terytorium języka drugiej strony przez: (a) zatrudnianie lektorów w placówkach nauczania; (b) rozwój sekcji dwujęzycz­nych na wszystkich poziomach nauczania; (c) udział studentów i specjalistów w kursach i seminariach języka i literatury; (d) współpracę w dziedzinie badań językowych, tłumaczeń, w tym tłumaczeń na żywo;
  • bezpośrednią współpracę między szkołami;
  • współpracę w dziedzinie kształcenia zawodowego i nauczania technicznego;
  • współpracę między placówkami szkolnictwa wyższego i doskonalenia zawodowego;
  • wymianę uczniów i studentów, zwłaszcza przez przyznanie stypendiów;
  • wymianę informacji i publikacji pedagogicznych;
  • współpracę w dziedzinie organizacji i zarządzania oświatą, kształcenia i dosko­nalenia nauczycieli oraz nauczania na odległość;
  • udział w kongresach, konferencjach i innych spotkaniach, organizowanych w obu krajach;
  • wymianę doświadczeń w dziedzinie edukacji kulturalnej dzieci i młodzieży. W tym kontekście strony wskazują na rolę, jaką odgrywają: w Rzeczypospolitej Polskiej sekcje dwujęzyczne z językiem francuskim i liceum francuskie w War­szawie, natomiast w Republice Francuskiej - sekcje międzynarodowe z językiem polskim oraz zespół szkół przy Ambasadzie Rzeczypospolitej Polskiej w Paryżu. Strony są zobowiązane stworzyć podstawy do wzajemnego uznawania świadectw szkolnych i dyplomów ukończenia studiów oraz wzajemnego uznawania stopni i tytułów naukowych, nadawanych przez ich szkoły wyższe i inne jednostki or­ganizacyjne, mające uprawnienia do ich nadawania - z uwzględnieniem regulacji prawnych, obowiązujących w Unii Europejskiej. Zadaniem stron jest również sprzy­janie wymianie młodzieży obu krajów i współpracy w dziedzinie kultury fizycznej i sportu.

W umowie wskazano też, że strony zobowiązują się sprzyjać różnym formom współpracy zdecentralizowanej, dopełniającej współpracę między oboma państwa­mi, zwłaszcza bezpośrednim kontaktom między społecznościami regionalnymi i lokalnymi oraz instytucji publicznych, realizowanym przez programy współpra­cy, związki bliźniacze i wymianę na płaszczyźnie dwustronnej, wielostronnej lub w ramach Unii Europejskiej. Są zatem zobowiązane do popierania bezpośredniej współpracy zainteresowanych instytucji w dziedzinie radiofonii, telewizji i pra­sy oraz w zakresie przekazu elektronicznego, uwzględniając rozwiązania przyjęte w Unii Europejskiej.


Ponadto, w umowie zostało podkreślone znaczenie współpracy trójstronnej, pro­wadzonej z Republiką Federalną Niemiec w ramach trójkąta weimarskiego, a także deklaracja dotycząca współpracy w ramach wielostronnych programów kulturalno- -edukacyjnych, realizowanych przez Unię Europejską, Radę Europy, organy Orga­nizacji Narodów Zjednoczonych oraz inne organizacje i instytucje międzynarodowe uznawane przez obie strony.

Strony uzgodniły także powołanie dwustronnej Komisji Mieszanej ds. współpra­cy kulturalnej i edukacyjnej, w celu koordynowania realizacji postanowień umowy oraz opracowywania okresowych programów wymiany.

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Litew­skiej o wzajemnym uznawaniu dokumentów uprawniających do podejmowania studiów wyższych oraz uznawaniu okresów studiów, tytułów zawodowych, stop­ni naukowych i stopni w zakresie sztuki została sporządzona w Wilnie 9 marca 2005 roku. Jej celem jest: (a) wspieranie współpracy w zakresie szkolnictwa wyższe­go, nauki i sztuki; (b) ułatwianie mobilności studentów oraz pracowników uczelni i instytucji naukowych.

Strony na mocy umowy uznają okresy studiów, tytuły zawodowe, stopnie nauko­we lub stopnie w zakresie sztuki uzyskane w uczelniach i instytucjach naukowych państwa drugiej strony. W tym celu umowa określa dokumenty oraz warunki upraw­niające do podejmowania lub kontynuowania studiów wyższych oraz uzyskiwania tytułów zawodowych, stopni naukowych lub stopni w zakresie sztuki w uczelniach lub instytucjach naukowych państw obu stron.

Umowa stwierdza, że świadectwa dojrzałości lub dokumenty uznane za równo­ważne w Rzeczypospolitej Polskiej oraz brandos atestatas lub dokumenty uznane za równoważne w Republice Litewskiej uprawniają do ubiegania się o przyjęcie na studia na uczelniach państwa drugiej strony. Warunki i tryb podejmowania studiów regulują natomiast odpowiednie przepisy każdego z państw.

Dalej umowa stanowi, że na wniosek zainteresowanego będą uznawane przez uczelnie lub instytucje naukowe obu państw: okresy studiów, osiągnięte wyniki i zdane egzaminy (jeżeli kształcenie odbyło się w instytucjach wymienionych w za­łącznikach do umowy oraz zgodnie z programami studiów). Jednak w przypadku istotnych różnic programowych uznanie okresów studiów może być uzależnione od zdania egzaminów uzupełniających.

Osoba, która uzyskała kwalifikacje szkolnictwa wyższego po ukończeniu programu neunwersitetines studijos w Republice Litewskiej, może ubiegać się o zaliczenie tego kształcenia w Rzeczypospolitej Polskiej w celu uzyskania tytułu zawodowego licencjata lub równorzędnego zgodnie z przepisami prawa Rzeczy­pospolitej Polskiej. Z kolei, uzyskany w Rzeczypospolitej Polskiej tytuł licencjat lub równorzędny tytuł zawodowy uprawnia do ubiegania się o podjęcie studiów drugiego stopnia w uczelniach Republiki Litewskiej zgodnie z przepisami prawa Republiki Litewskiej. Uzyskany w Republice Litewskiej stopień kwalifikacyjny ba- kalauras lub równoważna mu kwalifikacja uprawnia do ubiegania się o podjęcie studiów na poziomie magisterskim na uczelniach Rzeczypospolitej Polskiej, zgod­nie z jej przepisami prawa.

Osoba, która po ukończeniu programu uzyskała kwalifikację zawodową w Re­publice Litewskiej, może specialiosios profesines studijos ubiegać się o zaliczenie tego kształcenia w Rzeczypospolitej Polskiej w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, zgodnie z przepisami prawa Rzeczypospolitej Pol­skiej. Natomiast uzyskany w Rzeczypospolitej Polskiej tytuł zawodowy magistra bądź równorzędny tytuł zawodowy uprawnia do ubiegania się o podjęcie studiów trzeciego stopnia w Republice Litewskiej zgodnie z przepisami prawa Republiki Li­tewskiej. Uzyskany w Republice Litewskiej stopień kwalifikacyjny magistras bądź równoważna mu kwalifikacja uprawnia do ubiegania się o uzyskanie stopnia na­ukowego doktora lub stopnia doktora sztuki w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Umowa określa dalej, że nadane w Rzeczypospolitej Polskiej stopnie naukowe doktora, doktora sztuki lub kwalifikacje I stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych uprawniają do ubiegania się o uzyskanie stopnia naukowego habi- lituotas daktaras w Republice Litewskiej, zgodnie z przepisami prawa Republiki Litewskiej. Z kolei, nadany w Republice Litewskiej stopień naukowy daktaras lub stopień kwalifikacyjny meno licenciatas uprawnia do ubiegania się o uzyskanie stop­nia naukowego doktora habilitowanego lub stopnia doktora habilitowanego sztuki w Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z przepisami prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Umowa stanowi także, że osoba mająca tytuł zawodowy, stopień naukowy, sto­pień w zakresie sztuki oraz kwalifikacje I lub II stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych, uzyskane w jednym z państw, może ich używać w brzmieniu, jakie obowiązuje w kraju uzyskania, natomiast skróty stopni i tytułów mogą być używane w formie przyjętej lub ustalonej w kraju uzyskania.

Natomiast uznawanie kwalifikacji do wykonywania zawodów regulowanych i działalności regulowanych określają odrębne przepisy każdego z państw. Tak samo prawo do wykonywania zawodu regulują odrębne przepisy prawa każdej ze stron.

W celu sprawnej realizacji umowy strony powołają dwustronną komisję eksper­tów, która będzie uprawniona do aktualizacji i uzupełniania treści załączników oraz rozpatrywania wszystkich kwestii wynikających z realizacji umowy.

Źródło: R. Zenderowski, K. Cebul, M. Krycki, Międzynarodowe stosunki kulturalne, Warszawa 2010.