Dziedziny wiedzy

Najnowsze komentarze

Newsletter

Bezpaństwowość PDF Print Email
B

W przypadku negatywnego konfliktu ustaw o obywatelstwie powstaje sytuacja bezpaństwowości. Zainteresowana osoba, wiedząc o tym lub nie, staje się apatrydą. Będzie nim np. dziecko, zmieniając poprzedni przykład, rodziców mających obywatelstwo państwa uznającego zasadę ius soli (np. Brazylia) urodzone na terytorium państwa uznającego zasadę ius sanguinis (np. Norwegia). To samo dotyczy kobiety, która w przypadku zamążpójścia nie uzyska automatycznie obywatelstwa męża, a utraci dotychczasowe. Bezpaństwowość powstaje w każdym przypadku, gdy z przewidzianych ustawą powodów jednostka utraci czy zostanie pozbawiona obywatelstwa, a nie uzyska innego.

Sytuacja bezpaństwowca (apatrydy) jest wysoce niekorzystna, gdyż wobec braku obywatelstwa nie korzysta on z ochrony i opieki żadnego państwa. Jego pozycja, jak obrazowo stwierdza L. Oppenheim, może być porównywana do statku żeglującego po morzu otwartym bez żadnej bandery. Apatrydzi, nie mając paszportów, napotykają często trudności w przekraczaniu granicy, podlegają też niekiedy gorszemu traktowaniu. Status prawny bezpaństwowców jest regulowany przez specjalną konwencję z 28 września 1954 r., która weszła w życie w roku 1960.

Uznając bezpaństwowość za stan wysoce niepożądany, prawo międzynarodowe dąży do jego wyeliminowania. Zagadnieniem bezpaństwowości zajęła się Komisja Prawa Międzynarodowego, która przygotowała projekt dwóch konwencji: o ograniczeniu oraz o wyeliminowaniu bezpaństwowości. Na podstawie projektu przygotowanego przez KPM 28 sierpnia 1961 r. uchwalono konwencję w sprawie ograniczenia bezpaństwowości.

Zapobieganiu bezpaństwowości służą: konwencja w sprawie obywatelstwa kobiet zamężnych z roku 1957, odrzucająca automatyczną utratę obywatelstwa przez kobiety w przypadku małżeństwa z cudzoziemcami, oraz konwencja haska z roku 1930, przewidująca, że zwolnienie z obywatelstwa nie powoduje utraty obywatelstwa, jeśli zainteresowana osoba nie posiada lub nie nabyła innego. Zobowiązuje ona także strony do zastosowania zasady ius soli w przypadku, gdy dziecko inaczej nie nabywa żadnego obywatelstwa. Rozwiązanie to jest przyjęte w ustawodawstwie polskim. Polska ratyfikowała tę konwencję.