Dziedziny wiedzy

Najnowsze komentarze

Newsletter

Bantustany PDF Print Email
B

Bantustany - są to terytoria wydzielone na obszarze RPA za czasów panowania systemu apartheidu (po angielsku Bantu States - Państwa Bantu). Podstawą ich utworzenia były założone dla większości ludności murzyńskiej w 1936 roku rezerwaty ("strefy stałego pobytu"). Bantustany stanowiły integralną część systemu apartheidu i były podstawowym narzędziem realizacji koncepcji segregacji rasowej. Umożliwiały one także, pod hasłem wprowadzania form samorządu dla plemion afrykańskich, realizację polityki dyskryminacji dzielnic, miast i całych rejonów w zarządzaniu administracyjno-terytorialnym, wyposażeniu infrastrukturalnym oraz ich upośledzeniu finansowym.

Bantustany istniały teoretycznie od 1959 roku, ale oficjalna zapowiedź ich "niepodległości" nastąpiła w tzw. "Dekrecie dla Ojczyzn Narodów Bantu" (Bantu Homelands Constitution Act) w roku 1971. Terytorium czterech bantustanów (Transkei, Bophuthatswana, Venda i Ciskei), rozproszone na 30 oddzielnych obszarach, zajmowało łącznie 13% całej powierzchni RPA. Propaganda prowadzona przez RPA przedstawiała je jako "ojczyzny" poszczególnych afrykańskich grup etnicznych. Te cztery bantustany uzyskały "niepodległość" w latach 1976-1981. Projektowano "uniezależnienie" dalszych sześciu bantustanów, do czego jednak nie doszło na skutek zmiany systemu politycznego w RPA.

Samodzielność polityczna bantustanów nie była nigdy uznana przez żaden kraj na świecie. Stanowiły one bowiem obszary słabe gospodarczo i całkowicie zależne w sensie ekonomicznym od lepiej rozwiniętych terytoriów RPA. Ekonomiczna "niemoc" bantustanów wynikała także z rozproszenia ich terytoriów, które w dodatku nie były zupełnie ze sobą powiązane gospodarczo. Faktycznie stanowiły one jedynie obszary zamieszkania taniej siły roboczej, która była wykorzystywana w kopalniach i aglomeracjach przemysłowych położonych już na terytorium RPA. Do rządu bantustanu natomiast należało rozwiązanie wszelkich problemów społecznych i socjalnych mieszkańców.

Bantustany zostały rozwiązane wraz ze zmianą systemu politycznego i demokratyzacją życia w RPA. Konsekwencją zmian, które nastąpiły, stał się powolny proces ekonomicznej i społecznej integracji dawnych bantustanów z pozostałymi obszarami kraju.

Źródło: M. Baczwarow, A. Suliborski, Kompendium wiedzy o geografii politycznej i geopolityce, Warszawa 2003.