Dziedziny wiedzy

Najnowsze komentarze

Newsletter

Casus foederis PDF Print Email
C

Casus foederis (łac. casus - przypadek, foederis - sprzymierzenie), zdarzenie, fakt luli czynność, które w myśl postanowień traktatu sojuszniczego zobowiązuje państwa sprzymierzone do wspólnej akcji udzielania bezpośredniej pomocy zbrojnej, wsparcia finansowego, itd. Przykładem casus foederis są postanowienia art. 4 Układu Warszawskiego z 14 V 1955: "W przypadku napaści zbrojnej w Europie na jedno lub kilka państw-stron Układu, dokonanej przez jakiekolwiek państwo lub grupę państw, każde państwo - strona Układu, realizując prawo do samoobrony indywidualnej lub zbiorowej, zgodnie z art.51 Karty NZ, udzieli państwu lub państwom, na które dokonana została taka napaść, natychmiastowej pomocy indywidualnej i w porozumieniu z innymi państwami - stronami Układu wszelkimi środkami, jakie będzie uważała za niezbędne, włączając zastosowanie siły zbrojnej". W świetle postanowień paktu Północnoatlantyckiego z 4 IV 1949 casus foederis zobowiązujący państwa NATO do wspólnego działania w wykonaniu uznanego przez Kartę NZ, prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony stanowiłaby "zbrojna napaść" na jednego lub wszystkich uczestników sojuszu. W takiej sytuacji każdy z nich udzieli pomocy "podejmując natychmiast indywidualnie i w porozumieniu z innymi stronami taką akcję, jaką uzna za konieczną, nie wyłączając siły zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpieczeństwa strefy północnoatlantyckiej" (art.5).

Źródło: C. Mojsiewicz (red.), Leksykon współczesnych międzynarodowych stosunków politycznych, Wrocław 1998.