Dziedziny wiedzy

Najnowsze komentarze

Newsletter

CACM - Środkowoamerykański Wspólny Rynek PDF Print Email
C

CACM (Central American Common Market /Mercado Comun Centroamericano), Środkowoamerykański Wspólny Rynek. Organizacja założona w 1960 przez Salwador, Gwatemalę, Honduras i Nikaraguę w celu promowania integracji gospodarczej zgodnie z zasadami EWG. W 1962 do Rynku przyłączyła się Kostaryka. Geneza: w 1950 pięć państw Ameryki Środkowej zwróciło się do CEPAL o zbadanie regionalnych możliwości rozwojowych. W 1951 podpisano Kartę z San Salvador zakładającą Organizację Państw Ameryki Środkowej (ODECA) a w 1952 powstał Środkowoamerykański Komitet Współpracy Ekonomicznej. CEPAL wspierała ekonomiczną integrację w regionie jako środek rozszerzania wewnętrznego rynku w każdym z państw członkowskich. Redystrybucja dochodu narodowego w każdym z państw, która zwiększyła zapotrzebowanie na lokalne artykuły, była jednak niepopularna w rządach większości państw regionu. Najwcześniejsze porozumienia o wolnym handlu weszły w życic w 1959 a od 1963 większość produktów była zwolniona od ograniczeń celnych. Kraje członkowskie uzgodniły wspólną listę taryf celnych wobec państw trzecich; częściowo uwolniono też przepływ kapitałów i siły roboczej. Oryginalny projekt CEPAL, który w zamierzeniu miał chronić gospodarki mniej rozwiniętych państw, został zmieniony pod wpływem USA, które zaoferowały 100 mln dol. pomocy w zamian za realizację modelu wolnorynkowego, bardziej korzystnego dla ich własnych inwestorów. Choć zagraniczne (zwłaszcza amerykańskie) inwestycje wzrosły znacząco po założeniu Wspólnego Rynku, to od końca dekady zauważalne było przesycenie lokalnych rynków oraz nierównomierny rozkład korzyści z CACM, na korzyść Salwadoru i Gwatemali, kosztem mniej rozwiniętych sąsiadów (zwłaszcza Hondurasu i Nikaragui). Ta nierównomierność była jednym z powodów wybuchu wojny futbolowej między Salwadorem i Hondurasem w 1969.

W rezultacie Honduras wycofał się z CACM, choć zachował status obserwatora. Nikaragua pod rządami Somozy wprowadziła środki chroniące jej przemysł, skupiony w rękach rodziny dyktatora (zwłaszcza włókienniczy). Najwyższy organ Wspólnego Rynku - Środkowoamerykańska Rada Ekonomiczna, zebrała się tylko dwa razy w latach 1969-1985. W efekcie CACM przeżywał trudności jeszcze zanim regionalny kryzys w 1978 odbił się na wewnątrzregionalnym handlu. Sekretariat CACM w 1982 uznał nieuchronność zawierania dwustronnych traktatów handlowych. W 1985 powołano Środkowoamerykańską Radę Taryf i Ceł, przyjęto nowy reżim celny, jednak nastąpiło kolejne załamanie w 1986, gdy rząd Vinicio Cerezo w Gwatemali nałożył ogromne podatki na regionalny import a Salwador, Kostaryka i Honduras odwzajemniły się krokami przeciwko towarom gwatemalskim. Spory wewnątrz CACM zostały wprawdzie załagodzone jednak od tego czasu wewnątrzregionalny handel osiągnął poziom zaledwie 1/3 tego z roku 1980. Promowanie eksportu zastąpiło import jako cel polityki handlowej w krajach członkowskich (np. Kostaryka wysyłała 70% swego eksportu przemysłowego poza region). W latach 1987-88 regionalny handel zaczął ponownie rosnąć.

Źródło: C. Mojsiewicz (red.), Leksykon współczesnych międzynarodowych stosunków politycznych, Wrocław 1998.