Dziedziny wiedzy

Najnowsze komentarze

Newsletter

Ius in bello PDF Print Email
I

Ius in bello (łac. prawo regulujące zasady i sposób prowadzenia wojny) - termin odnoszony do regulacji praw i obowiązków w zakresie prowadzenia działań wojennych. Jej celem jest złagodzenie okrucieństw wojny oraz przestrzeganie zasad prowadzenia walki zbrojnej w sposób możliwie jak najbardziej humanitarny. Część norm regulujących tę kwestie ma charakter imperatywny i stanowi ius cogens. Mimo całkowitego zakazu wojny nadal między członkami społeczności międzynarodowej dochodzi do konfliktów zbrojnych. W związku z tym utrzymuje się obiektywna konieczność obowiązywania ius in bello stanowiącego zespół praw i zwyczajów wojennych. Mają one na celu uregulowanie stosunków między państwami wojującymi oraz między nimi i państwami neutralnymi oraz łagodzenie skutków wojny. Podstawę prawną ograniczenia sposobów prowadzenia wojny stanowi szereg konwencji dot. praw i zwyczajów wojennych. Wśród nich poczesne miejsce zajmuje 13 konwencji haskich z 1907 r. Protokół Genewski z 1925 r. w sprawie zakazu używania na wojnie gazów duszących, trujących lub podobnych oraz środków bakteriologicznych, 4 Konwencje genewskie z 1949 r. oraz Konwencja Haska z 1954 r. o ochronie dóbr kulturalnych w razie konfliktu zbrojnego, Reglamentacją prawa wojennego objęto liczne problemy, m.in. wypowiedzenie wojny i jego skutki, siły zbrojne w konflikcie, ruch oporu i partyzanci, "powstanie masowe" na terytorium nieokupowanym oraz powstanie na terytorium okupowanym, dozwolone i zabronione środki szkodzenia nieprzyjacielowi, traktowanie jeńców wojennych, ochrona osób cywilnych podczas wojny, okupacja wojenna, w tym sytuacja prawna okupanta oraz ludności i państwa okupowanego, zakończenie działań wojennych i stanu wojny a także sytuację państw neutralnych.

Źródło: C. Mojsiewicz (red.), Leksykon współczesnych międzynarodowych stosunków politycznych, Wrocław 1998.