Józef Stalin

Józef Stalin (właśc. Josif Wissarionowicz Dżugaszwili) urodził się w Gori na terenie dzisiejszej Gruzji. W latach 1894-1899 uczęszczał do seminarium duchownego w Tyflisie (Tbilisi). Kiedy został z niego usunięty, pracował przez 2 lata jako księgowy. Działał w Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji (SDPRR) w Tbilisi i Batumi. W 1902 roku aresztowano go i zesłano na Sybierię, jednak szybko udało mu się stamtąd zbiec.

W trakcie rewolucji w latach 1905-1907 Stalin organizował zbrojne napady na banki i transporty, aby zdobyć pieniądze na działalność partyjną. Posługiwał się wtedy pseudonimami Koba i Soso. W 1912 roku wybrano go zaocznie do Komitetu Centralnego SDPRR (bolszewików). Wielokrotnie był aresztowany i zsyłany na Syberię.

Kiedy zakończyła się rewolucja lutowa w 1917 r., Stalin wrócił do Petersburga. Został członkiem kolegium redakcyjnego gazety "Prawda" oraz Biura Politycznego SDPRR(b). Po rewolucji październikowej wszedł w skład Rady Komisarzy Ludowych (pełniła ona funkcję rządu). Będąc komisarzem politycznym, Stalin walczył na frontach wojny domowej oraz w wojnie polsko-bolszewickiej, która miała miejsce w latach 1918-1921. W 1922 r. wybrano go na sekretarza generalnego partii. Po śmierci Lenina w 1924 r. przekształcił ten urząd w najważniejsze stanowisko w partii. W ciągu następnych lat wyeliminował starą generację bolszewików. W 1929 roku usunięto Lwa Trockiego, a kolejni, m.in. G. Zinowiew, G. Piatakow, N. Bucharin, L. Kamieniew, zostali skazani w procesach moskiewskich, przeważnie na śmierć.

W latach 1936-1938 Józef Stalin przeprowadził wielką czystkę w partii, Armii Czerwonej i aparacie władzy. Kiedy utrwalił swoją dominującą pozycję, zrezygnował z Nowej Polityki Ekonomicznej (Nowaja ekonomiczeskaja politika - NEP). Wprowadził centralne zarządzanie gospodarką oraz pięcioletnie plany. Największy nacisk położono na kolektywizację rolnictwa oraz rozwój przemysłu ciężkiego. Opór kułaków (tak nazywano wtedy w ZSRR zamożniejszych chłopów) doprowadził do krwawego terroru na wsi. Na terenach dzisiejszej Ukrainy, będącej swoistym spichlerzem dla ZSRR, posiadającym świetne gleby, zginęła z głodu niemal 1/3 ludności.

Józef Stalin

Stalin rozwinął policję polityczną (NKWD) oraz system gułagów (obozów pracy przymusowej). Stały się one miejscem deportacji milionów osób, z których spora część już nigdy nie wracała do domu. Całemu temu terrorowi towarzyszył socrealizm, czyli oficjalna doktryna we wszystkich dziedzinach kultury, propagująca socjalizm i kult Stalina, nazywanego m.in. Ojcem Narodów czy Wielkim Językoznawcą. Wszystkie te przemiany podsumowała nowa konstytucja ZSRR uchwalona w 1936 roku. Stalin stwierdził w niej, że zbudował pierwsze państwo socjalistyczne. III międzynarodówka została mu całkowicie podporządkowana.

W 1939 r. Stalin zmienił założenia polityki zagranicznej. Doprowadził do zbliżenia Związku Radzieckiego z Niemcami. Dzięki układowi Ribbentrop-Mołotow poszerzył ZSRR o terytoria wschodniej Polski, Litwy, Łotwy, Estonii i Besarabii, a po wojnie zimowej w latach 1939-1940 - także o część Finlandii.

W maju 1941 r. Stalin stanął na czele Rady Komisarzy Ludowych, a kiedy ZSRR zaatakował Niemcy, został przewodniczącym Państwowego Komitetu Obrony i głównodowodzącym armią. Zawiązał sojusz ze Stanami Zjednoczonymi i Wielką Brytanią. Odgrywał kluczową rolę na konferencjach w Teheranie (1943), Jałcie (1945) i Poczdamie (1945).

Po drugiej wojnie światowej Stalin wspierał komunistów w Chinach, Korei i Wietnamie, a Europie Wschodnią całkowicie sobie podporządkował, narzucając wszystkim krajom socjalizm. Rozpoczął zimną wojnę z państwami zachodnimi i sprawił, że ZSRR stało się supermocarstwem (dzięki posiadaniu broni jądrowej od 1949 r.).

Józef Stalin był jednym z najokrutniejszych tyranów świata. Wprowadził stalinizm oparty na panowaniu aparatu partyjnego, kierowanego w sposób dyktatorski, nad wszystkimi dziedzinami życia. W państwie panował system policyjny. Deportacje i bezwzględny terror pozbawiły życia miliony osób, a kolejne miliony doznały niesamowitych krzywd.

Stalin zmarł 5 marca 1953 r. Nastąpiło to w wyniku wylewu krwi do mózgu.

Newsletter



Wiadomość HTML?

Logowanie

Najnowsze


Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_latestnews/helper.php on line 109

Najczęściej czytane


Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79

Warning: Creating default object from empty value in /modules/mod_mostread/helper.php on line 79