Dziedziny wiedzy

Najnowsze komentarze

Newsletter

Junta PDF Print Email
J

Junta (hiszp. komisja, rada, komitet wykonawczy, zebranie, zgromadzenie) - termin oznaczający kolegialne ciało sprawujące de facto kontrolę nad władzą państwową, często (choć nie zawsze) przez rządy wojskowe. Jedne z pierwszych rządzących junt pojawiły się w XIX w. podczas walk o niepodległość hiszpańskich kolonii w Ameryce Łacińskiej. Termin oznaczał wówczas władzę ustanowioną w drodze spisku wojskowego. W XX w. oznacza każdą grupę rządzącą, która doszła do władzy w wyniku przewrotu lub innych siłowych metod. Często zawęża się znaczenie tego pojęcia, określając nim wyłącznie dyktaturę wojskową, zwłaszcza reakcyjne rządy wojskowe. Junty wojskowe były bardziej rozpowszechnione w Ameryce Południowej niż Środkowej, gdzie nawet rządy wojskowe, np. w Salwadorze czy Gwatemali, zwykle preferowały prezydenturę pojedynczych oficerów niż zbiorowe rządy wojskowe. Junty były początkowo wybierane przez dowództwo sił zbrojnych a ich rządy 'legitymowane' przez przeprowadzane regularnie, choć fałszowane, wybory. Istniały też junty cywilne, np. Anastasio Somoza radził Nikaraguą w latach 1972-74 za pośrednictwem marionetkowej cywilnej junty znanej jako triumwirat; 11-osobowa cywilna junta sprawowała władzę w Kostaryce przez 18 miesięcy po wojnie domowej w 1948. Pojawienie się junty na scenie politycznej jest zwykle sygnałem kryzysu w systemie politycznym.

Źródło: C. Mojsiewicz (red.), Leksykon współczesnych międzynarodowych stosunków politycznych, Wrocław 1998.