Dziedziny wiedzy

Najnowsze komentarze

Newsletter

Kartel PDF Print Email
K

Zmowa lub współdziałanie przedsiębiorstw są najłatwiejsze, kiedy formalne porozumienia są prawnie dozwolone. Takie porozumienia nazywane są kartelami. W końcu XIX wieku kartem były rozpowszechnione i ustalały udziały w rynku i ceny w wielu gałęziach. Praktyki te są obecnie prawnie zakazane w Europie, Stanach Zjednoczonych i w wielu innych krajach. Chociaż kary dla przyłapanych na takich praktykach są zwykle wysokie, to nieformalne porozumienia i tajne przymierza zawierane w zaciszu gabinetów nie są nieznane nawet dziś.

Najsłynniejszym kartelem jest OPEC czyli Organizacja Państw Eksporterów Ropy Naftowej, działająca od 1973. Jej członkowie spotykają się regularnie, aby ustalać poziom cen i produkcji. Początkowo OPEC odnosił duże sukcesy, "organizując" obniżki wydobycia mające podnieść cenę ropy. W latach 1974-1980 realne dochody OPEC wzrosły o 340%. Jednak od samego początku wielu ekonomistów przepowiada że OPEC - jak większość karteli - szybko upadnie. Bodźce do oszukiwania są zwykle zbyt silne, aby się nie oprzeć, a skoro już ktoś się wyłamie, reszta podąża za nim.

W rzeczywistości przyczyną, która sprawiła, że OPEC tak długo odnosi sukcesy, było zachowanie Arabii Saudyjskiej, największego producenta ropy. Zdecydowała się ona ograniczać własne wydobycie, kiedy inni, mniejsi producenci nastawali na jego wzrost. Jednak 1986 r. Arabia Saudyjska nie chciała iż trzymać się tych reguł i odmówiła dalszego podtrzymywania ceny. Cena ropy spadła z prawie 30 $ do 9 $ za baryłkę, po czym nieznacznie wzrosła.