Moratorium Print
M

Moratorium (łac. Morari - odwlekać, odraczać) - jednostronne zawieszenie lub umowne odroczenie spłat zobowiązań międzynarodowych albo wstrzymanie się od pewnych działań w określonych sferach i czasie bądź bezterminowo. Zazwyczaj uwarunkowane jest wyjątkowymi okolicznościami. Stosowane najczęściej w rokowaniach rozbrojeniowych. Moratorium często wprowadzał ZSRR. Miało ono charakter jednostronny lub warunkowy, uzależniony od postępowania innych państw. M.in. w 1982 zastosował moratorium na zainstalowanie rakiet średniego zasięgu w europejskiej części swojego terytorium, odwołane w następnym roku po zerwaniu rokowań z USA w sprawie redukcji takich rakiet w Europie. W 1984 ogłosił jednostronne moratorium na rozmieszczenie w przestrzeni kosmicznej broni antysatelitarnej. Uwarunkowano je taki samym postępowaniem innych państw, poważny rezonans światowej opinii publicznej wywołało przerwanie w 1995 przez Francję trwającego 3 lata moratorium na próby atomowe (przestrzegane przez USA, Wielką Brytanię, Rosję). Po ostatniej próbnej podziemnej eksplozji atomowej w 1996, Chiny ogłosiły moratorium. Nic przestrzegane moratorium na prowadzenie doświadczeń nuklearnych przez Francję i Chiny miało związek z przygotowaniami Konferencji Komitetu Rozbrojeniowego w Genewie, porozumienia zakazującego prób atomowych.

Źródło: C. Mojsiewicz (red.), Leksykon współczesnych międzynarodowych stosunków politycznych, Wrocław 1998.