Dziedziny wiedzy

Najnowsze komentarze

Newsletter

Narkoterroryzm PDF Print Email
N

Narkoterroryzm - nazwa przyjęta na określenie kryminalnej, w przeciwieństwie do politycznej, odmiany terroryzmu, polegającej na walce zorganizowanych karteli narkotykowych z aparatem państwowym. Narkoterroryzm polega zarówno na dezorganizowaniu państwa aktami terroru jak i na cichym przejmowaniu kontroli nad gospodarką i polityką w drodze korupcji. Mordowani lub przekupywani są zarówno konkurenci, jak i szefowie państw zapowiadający lub prowadzący walkę z handlarzami narkotyków, kandydaci na ten urząd (w 1990 podczas kampanii prezydenckiej w Kolumbii zamordowano 3 kandydatów), prokuratorzy, policjanci, żołnierze, dziennikarze. Ofiarami padają też przypadkowi, nic związani z narkobiznesem ludzie. Największy wzrost produkcji i przemytu narkotyków po II w. światowej nastąpił w kontekście, i częściowo z powodu, tajnych operacji przeprowadzanych przez USA w różnych częściach świata. Zaangażowanie CIA w Azji płd.-wsch. wywołało epidemię handlu heroiną w USA pod koniec lat 60., a operacje w Ameryce Środkowej wzrost handlu kokainą w latach 80. Amerykańskie agencje wywiadowcze uczyniły światową sieć handlarzy narkotyków ważnym sojusznikiem w tajnej ekspansji amerykańskich wpływów zagranicą w latach zimnej wojny. Np. szefami gangów przemycających afgańskie opium byli, wspierani przez CIA, antyradzieccy partyzanci (mudżahedini) współpracujący z pakistańskimi służbami wywiadu wojskowego. Z zysków ze sprzedaży finansowali swą walkę. "Wariant afgański" powtórzył się w latach 80. w Ameryce Środkowej. Efektem było powstanie w różnych częściach świata "szarych stref", tzn. obszarów, na które nie sięga władza państwowa, kontrolowanych przez handlarzy narkotyków i partyzantów, często współpracujących ze sobą, jak w Ameryce Łacińskiej, gdzie kartele narkotykowe płacą partyzantom za ochronę plantacji koki przed zniszczeniem ich przez wojsko. "Szare strefy" obejmują znaczną cześć Azji Środkowej (Afganistan, płn. zach. Pakistan, muzułmańskie republiki b. ZSRR, Kaszmir) i Ameryki Łacińskiej (Kolumbia, Peru, Boliwia, Ekwador). Walka z narkoterroryzmem stała się ważnym elementem doktryny bezpieczeństwa narodowego w Ameryce Łacińskiej. Walką z narkoterroryzmem niejednokrotnie usprawiedliwiano represjonowanie opozycji politycznej, związków zawodowych, radykalnych grup studenckich. Zjawiska towarzyszące handlowi narkotykami, jak przemoc, korupcja, pranie brudnych pieniędzy (ogromnych zysków pochodzących ze sprzedaży narkotyków), krwawe porachunki między gangami, zostały przeniesione z prowincji do miast terroryzując mieszkańców i paraliżując państwo. W latach 90. do walki przeciwko doskonale zorganizowanym kartelom narkotykowym władze mobilizują oddziały wojska i policji wspierane przez amerykańskie służby antynarkotykowe. Działalność ta tylko częściowo przynosi efekty m.in. z powodu korupcji, sięgającej najwyższych szczebli władzy państwowej (łącznie z członkami rządu, parlamentu i aparatu sprawiedliwości). O finansowanie kampanii wyborczej z datków pochodzących od handlarzy narkotyków oskarżono prezydenta Kolumbii Ernesto Sampera. Przekupywani są też amerykańscy celnicy, bo wzrost handlu transgranicznego i zmniejszenie częstotliwości kontroli celnych ułatwiają przemyt. Nieskuteczne jest eliminowanie kolejnych przywódców gangów narkotykowych. Zastrzelenie Pablo Escobara przez policję kolumbijską w 1993 osłabiło kartel z Medellin, którym kierował, ale wzmocniło jego konkurentów z Cali, którzy przejęli rynek. Gdy w 1995 uwięziono ich szefa Gilberto Rodrigucza Orejuelę - zastąpił go brat. Większość handlarzy jest zresztą dość szybko po cichu wypuszczana na wolność, lub z więzienia kieruje nadal działalnością organizacji. Ograniczenie przemocy wiąże się więc nie tyle z aresztowaniem przywódców narkomafii i rozbiciem stworzonych przez nich struktur przestępczych, co z wyeliminowaniem popytu na narkotyki i delegalizacją ich konsumpcji. Państwa łączą swe wysiłki w walce z narkoterroryzmem. W 1991 (23-26 kwietnia) 155 delegatów z 33 państw spotkało się w Cartagenie (Kolumbia) aby wypracować plan współdziałania policji i instytucji zwalczających narkoterroryzm oraz pranie brudnych pieniędzy. Np. banki USA zobowiązano w 1991 do informowania władz o każdym transferze gotówki powyżej 10 tys. doi. Grupa siedmiu najbardziej uprzemysłowionych państw świata (G7) utworzyła podczas szczytu w Houston w lipcu 1991 nadzwyczajny komitet do zwalczania handlu narkotyków.

Źródło: C. Mojsiewicz (red.), Leksykon współczesnych międzynarodowych stosunków politycznych, Wrocław 1998.