Dziedziny wiedzy

Najnowsze komentarze

Newsletter

Napoleon Bonaparte PDF Print Email
N

Napoleon Bonaparte urodził się 15 sierpnia 1769 roku w Ajaccio na Korsyce, w rodzinie niezamożnego szlachcica adwokata. Ukończył szkoły wojskowe w Brienne i École Militaire w Paryżu w stopniu podporucznika artylerii. Do 1793 r. popierał ruch niepodległościowy Korsykan. Zasłynął zdobyciem Tulonu po wstąpieniu do rewolucyjnej armii francuskiej. W 1794 r. awansował na generała brygady. Był zwolennikiem jakobinów i udzielał im wsparcia. Kiedy odnieśli klęskę, został aresztowany.

W 1795 r. Dyrektoriat przywrócił Napoleona do służby wojskowej. W tym samym roku w Paryżu wybuchło powstanie rojalistyczne. Po jego stłumieniu Napoleon walczył w latach 1796-1797 w kampanii włoskiej z Austrią. Sukcesy w bitwach pod Rivoli, Lodi i Arcole przyczyniły się do wzrostu jego popularności. Zmusił Austrię do podpisania pokoju w Campo Formio. Nastąpiło to w roku 1797. Francja zatrzymała Belgię oraz stworzyła system republik siostrzanych (1797-1798): Batawską (Holandia), Cysalpińską (z połączenia Lombardzkiej i Cyspadańskiej), Liguryjską (Genua), Helwecką (Szwajcaria), Rzymską, Parte- nopejską (Neapol). Chcąc zmusić Anglię do zakończenia wojny, wyprawił się do Egiptu. Po jego zdobyciu miał wyruszyć do Indii (1798). Po początkowych sukcesach zaczął napotykać wiele trudności, m.in. choroby tropikalne.

W roku 1799 Napoleon porzucił swoje wojsko i powrócił do Paryża. Uzyskując poparcie burżuazji, zorganizował zamach stanu (18 brumaire'a roku VIII). Obalił Dyrektoriat i ogłosił nową konstytucję Francji. Został I konsulem i naczelnym wodzem. Miał w swoich rękach całą władzę wykonawczą i inicjatywę ustawodawczą. Wojnę z II koalicją zakończył pokojami: z Austrią w Luneville (1801) i z Anglią w Amiens (1802).

Napoleon Bonaparte

W 1804 r. koronował się na cesarza Francuzów, a w 1805 r. na króla Włoch. W 1805 r., walcząc z III koalicją, pokonał wojska rosyjsko-austriackie pod Austerlitz (była to tzw. bitwa trzech cesarzy). W wyniku pokoju w Preszburgu (Bratysława) uzyskał Tyrol, Istrię, Dalmację, Wenecję i Trydent. Po zrzeczeniu się wpływów Austrii w Niemczech utworzył w 1806 r. Związek Reński pod swoim protektoratem. W wojnie z IV koalicją pokonał wojska pruskie pod Jeną i Auerstedt (1806) i rosyjskie pod Iławą Pruską i Frydlandem (1807). Na mocy pokoju w Tylży utworzył Księstwo Warszawskie (ziemie II i III zaboru pruskiego) oraz Królestwo Westfalskie pod rządami swojego brata Hieronima. W stosunku do Wielkiej Brytanii prowadził od 1804 r. blokadę kontynentalną. Po detronizacji Burbonów w Hiszpanii i osadzeniu tam swojego brata Józefa doprowadził do wojny z Hiszpanią (1808-1814). W 1809 r. ponownie pokonał Austrię w bitwie pod Wagram. Na mocy pokoju w Schönbrunn uzyskał kolejne ziemie nad Adriatykiem.

Klęskę Napoleona zapoczątkowała kampania moskiewska rozpoczęta w 1812 roku. Wielka Armia została zdziesiątkowana. Główną przeszkodą był klimat. Co ciekawe, jednym z najpoważniejszych utrudnień były pękające guziki w mundurach francuskich żołnierzy. Pękały z powodu niskich temperatur. Przez to żołnierze nie byli praktycznie chronieni przed mrozem, jaki tam panował.

O losach Napoleona przesądziła bitwa pod Lipskiem (bitwa narodów) w 1813 r. Po abdykacji zesłano go na wyspę Elbę (1814). Próbował powrócić do władzy w 1815 r. (tzw. sto dni). Po klęsce pod Waterloo został internowany przez Anglików na Wyspie św. Heleny.

Napoleon był nie tylko jednym z największych dowódców wojskowych w dziejach świata, ale także politykiem i prawodawcą. Równocześnie był jednym z największych despotów. Doprowadził do reorganizacji aparatu administracyjnego Francji, który przetrwał do dziś. Skodyfikował prawo, a jego Kodeks cywilny (kodeks Napoleona z 1804) z niewielkimi zmianami nadal obowiązuje we Francji. W następnych latach we wszystkich podbitych państwach wprowadził ten kodeks oraz reformy, które przyczyniły się do likwidacji resztek feudalizmu. Przyśpieszył przemiany kapitalistyczne w Europie. Zreorganizował szkolnictwo i podporządkował je państwu. Ograniczył korupcję i zwiększył bezpieczeństwo obywateli. W 1801 r. unormował stosunki z Kościołem katolickim, podpisując konkordat z papieżem Piusem VII. Zreformował system skarbowy państwa oraz poprawił stan finansów poprzez sprzedaż Luizjany Stanom Zjednoczonym w 1803 roku.

Napoleon zmarł na Wyspie św. Heleny 5 maja 1821 roku.