Polityka monetarna

Polityką monetarną państwa nazywamy działania rządu związane z kształtowaniem się podaży pieniądza.

Państwo prowadzi politykę monetarną przez regulację nominalnej podaży pieniądza. Gdy rząd decyduje się na zwiększenie podaży pieniądza przez dodatkową emisję, powoduje to spadek stopy procentowej, wzrost popytu całkowitego na pieniądz absorbujący dodatkową podaż. Zostaje zachwiana równowaga na rynku towarowym; rośnie popyt na dobra inwestycyjne, przy pozostawaniu popytu konsumpcyjnego na pierwotnym poziomie. Wzrost popytu inwestycyjnego prowadzi do wzrostu stopy procentowej i poprzez mechanizm mnożnikowy do wzrostu dochodu narodowego.

Podaż pieniądza na rynku może także być zwiększona, gdy rząd zdecyduje się na wykup obligacji. Bank centralny, wykupując obligacje, podnosi ich cenę, co powoduje obniżenie stopy procentowej i jest bodźcem dla przedsiębiorstw do zwiększania wydatków inwestycyjnych. W następnej kolejności wzrasta popyt, produkcja i dochód narodowy.

Tak więc końcowym efektem polityki monetarnej jest wyższy dochód narodowy i niższa stopa procentowa. Jest to więc efekt odwrotny w stosunku do efektu uzyskiwanego za pomocą polityki fiskalnej.

Inna jest też struktura dochodu narodowego: zwiększeniu ulegają wydatki inwestycyjne, rośnie dochód narodowy, powodując wzrost wydatków konsumpcyjnych. Wydatki rządowe pozostają na nie zmienionym poziomie, czyli relatywnie maleją. Przy nie zmienionym systemie podatkowym budżet może osiągnąć wyższe dochody, gdyż jest wyższy poziom dochodu narodowego, od którego są liczone podatki. Efekty polityki monetarnej zależą od elastyczności popytu inwestycyjnego w stosunku do zmian w stopie procentowej. Jeśli popyt inwestycyjny jest nieelastyczny w stosunku do zmian w stopie procentowej i pozostaje na stałym poziomie, polityka monetarna jest w tym wypadku całkowicie nieefektywna. Sytuacja taka może wystąpić w gospodarce kryzysowej, charakteryzującej się niskim poziomem produkcji i brakiem przewidywania poprawy w przyszłości. Dlatego też efektywność polityki monetarnej jest tym wyższa, im lepsza jest sytuacja gospodarcza.

W praktyce gospodarczej polityka fiskalna i monetarna nawzajem się uzupełniają i stąd niekiedy mowa o polityce mieszanej. Wyciąganie gospodarki z kryzysu gospodarczego łatwiejsze jest przez stosowanie polityki fiskalnej. Przy przegrzaniu koniunktury lepsze efekty powinna dać polityka monetarna. Polityka fiskalna i monetarna wpływają na dochód narodowy w tym samym kierunku, natomiast oddziałują przeciwnie na stopę procentową. Polityka mieszana może być prowadzona nie tylko w celu pobudzania czy przyhamowania wzrostu gospodarczego, lecz także w celu zmian w strukturze produkcji i dochodu narodowego.

Źródło: W. Lejman, S. Mikosik, J. Szpakowski, Ekonomia: przewodnik dla studiujących, Łódź 2002.

Newsletter



Wiadomość HTML?

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach statystycznych i w celu dostosowania strony do indywidualnych potrzeb użytkowników. Ustawienia cookies mogą być kontrolowane za pomocą przeglądarki.

EU Cookie Directive Module Information