Trybalizm

Trybalizm - termin ten wywodzi się z języka łacińskiego (tribus, "plemię"). Trybalizm oznacza tendencję do utrzymywania się podziałów i odrębności grup przednarodowych, plemiennych, etnicznych, opierającą się na zasadach "genetycznej" lojalności, która ułatwia "przetrwanie plemienne". Trybalizm ujawnia się szczególnie wyraźnie np. w zachowaniu grupy etnicznej odczuwającej izolację lub znajdującej się we wrogim otoczeniu. Zagrożenie tworzy reakcje obronne, może nawet inicjować powstawanie specjalnych instytucji. Dla trybalizmu charakterystyczne są postawy, w których korzyści plemienne, kastowe i wspólnota uznawanych wartości przedkładane są nad interesy narodowe i osobiste.

Trybalizm występuje nie tylko w słabiej rozwiniętych społeczeństwach, ale i w marginalnych grupach żyjących we współczesnych, uprzemysłowionych i zurbanizowanych krajach. W pierwszym przypadku jest on zwykle związany z pokrewieństwem, natomiast w drugim - ze sposobem bycia i upodobaniami.

Trybalizm implikuje również "poszukiwanie tożsamości" poprzez przyłączenie się do określonych grup (np. do gangów, sekt czy innych zamkniętych zbiorowości) i odrzucenie innych społeczności. Procesy związane z wymienionymi rodzajami oddzielenia, także samowyłączenia, określa się jako trybalizację. Może ona być wynikiem narastania podziałów w wyniku dywersyfikacji postaw społecznych spowodowanej czynnikami socjalnymi bądź też stanowić efekt powrotu do "korzeni" przez odradzanie się wcześniejszych podziałów "plemiennych".

Zarówno trybalizm jak i trybalizacja odbierane są raczej negatywnie.

Źródło: M. Baczwarow, A. Suliborski, Kompendium wiedzy o geografii politycznej i geopolityce, Warszawa 2003.

Newsletter



Wiadomość HTML?