System polityczny Niemiec

USTRÓJ POLITYCZNY:

Niemcy to demokratyczna republika federalna o systemie kanclersko-parlamentarnym. Ustrój opiera się na konstytucji uchwalonej w 1949 roku, do której wielokrotnie wnoszone były poprawki. Podstawowymi konstytucyjnymi zasadami ustroju są:

  • demokratyzm,
  • podział władz,
  • federalizm,
  • państwo socjalne,
  • samorządność.

Głową państwa jest prezydent, wybierany przez Zgromadzenie Federalne. Władza ustawodawcza należy do Parlamentu Federalnego - Bundestagu, oraz do Rady Federalnej - Bundesratu. Władzę wykonawczą sprawuje rząd z kanclerzem na czele. Władza sądownicza sprawowana jest przez niezawisłe sądy1.

PARLAMENT:

Parlament Republiki Federalnej Niemiec składa się z 2 izb. Izba niższa to Izba Związkowa (Bundestag), wybierana w wyborach powszechnych na 4 - letnią kadencję. Minimalna liczba przedstawicieli w niej zasiadających to 598. Izba wyższa - Rada Związkowa (Bundesrat), składa się z przedstawicieli rządów poszczególnych landów. Ilość przedstawicieli zależna jest od wielkości landu. Łącznie zasiada ich w Bundesracie 69.

Połowa składu izby niższej wybierana jest w okręgach jednomandatowych, druga połowa natomiast z list krajowych. Aby wykluczyć obecność małych partii, powodujących zbyt duże rozdrobnieni, obowiązuje klauzula zaporowa. Partia musi zdobyć minimum 5% głosów, aby jej kandydaci otrzymali mandaty. Bundestag wybiera ze swego grona przewodniczącego izby, zwanego prezydentem, oraz czterech wiceprzewodniczących. Tworzą oni prezydium izby. Izba niższa wybiera także Kanclerza Federalnego. Deputowani mają możliwość niezaaprobowania kanclerza, nie udzielając mu wotum zaufania. Organem działającym w ramach Bundestagu jest Rada Seniorów, w skład której, oprócz prezydium, wchodzi 23 członków.

Członkowie Bundestagu posiadają tak zwany mandat imperatywny. Oznacza to, iż muszą oni działać zgodnie z instrukcjami rządów landów, z których pochodzą. Wszyscy przedstawiciele danego kraju (landu) muszą głosować tak samo (en bloc), inaczej ich głosy tracą ważność. Funkcję przewodniczącego (prezydenta) Bundesratu pełnią po kolei szefowie rządów krajowych. Izba wyższa nie może brać udziału w pociąganiu rządu do odpowiedzialności politycznej. Posiada ograniczone uprawnienia ustawodawcze oraz uczestniczy w wyborze sędziów do Federalnego Trybunału Konstytucyjnego2.

GŁOWA PAŃSTWA:

Głową państwa jest Prezydent Federalny, wybierany przez Zgromadzenie Federalne, na które składają się przedstawiciele Bundestagu oraz taka sama liczba przedstawicieli szesnastu landów. Kadencja prezydenta trwa 5 lat. Może on piastować swój urząd przez maksymalnie dwie kadencje. Obecnie prezydentem jest Horst Köhler. Kompetencje prezydenta:

  • reprezentowanie kraju w stosunkach z innymi państwami;
  • mianowanie członków rządu;
  • mianowanie sędziów i wysokiej rangi urzędników;
  • podpisywanie ustaw;
  • odwoływanie rządu;
  • możliwość rozwiązania parlamentu w szczególnych przypadkach;
  • zatwierdzanie uchwał i propozycji personalnych rządu3.

RZĄD:

Władza wykonawcza należy do rządu federalnego, w skład którego wchodzą ministrowie związkowi z Kanclerzem Związkowym na czele. Kandydat na kanclerza desygnowany jest przez głowę państwa i aby objąć swój urząd, uzyskać musi bezwzględną większość głosów w parlamencie. Prezydent nie może odmówić mianowania kanclerza, jeśli ten uzyska bezwzględną większość głosów. Może natomiast odmówić, jeśli kandydat uzyska tylko zwykłą większość.

Obecnie urząd kanclerza piastuje Angela Merkel. Kanclerz określa skład rządu i kieruje jego pracami. Wyznacza także swojego zastępcę, wicekanclerza, który zazwyczaj przejmuje tekę ministra spraw zagranicznych. Konstytucja RFN wprowadza instytucję konstruktywnego wotum nieufności. Jeśli parlament wyrazi wotum nieufności wobec kanclerza, musi wyznaczyć innego kandydata4.

WŁADZA SĄDOWNICZA:

Władza sądownicza w RFN należy do niezawisłych sądów. Wyróżniamy:

  1. sądy konstytucyjne, których zadaniem jest badanie hierarchicznej zgodności aktów prawnych;
  2. sądy wyspecjalizowane, które zajmują się sprawami administracyjnymi, finansów, prawem pracy oraz prawem patentowym;
  3. sądy zwykłe, orzekające w sprawach cywilnych i karnych.

Sądy zwykłe z kolei mają konstrukcję czteroszczeblową:

  1. Federalny Trybunał Sprawiedliwości;
  2. krajowe sądy apelacyjne;
  3. sądy regionalne;
  4. sądy lokalne5.

PARTIE POLITYCZNE:

Najważniejsze partie polityczne na scenie politycznej Republiki Federalnej Niemiec to:

  • Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna (Christlich Demokratische Union, CDU) założona w 1945 roku;
  • Unia Chrześcijańsko-Społeczna (Christlich-Sociale Union, CSU) powstała w tym samym roku co CDU;
  • Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (Sozialdemokratische Partei Deutschlands, SPD), najstarsza partia, istniejąca od 1875 roku;
  • liberalna Wolna Partia Demokratyczna (Freie Demokratische Partei, FDP) - 1948 r.;
  • Partia Demokratycznego Socjalizmu (PDS) powstała w 1989 roku, od 2005 wchodzi w skład bloku Partia Lewicy;
  • ekologiczno-socjalna Sojusz 90/Zieloni (Bündnis 90/Die Grünen) - 1990 r.6

 

1Republika Federalna Niemiec. System administracyjny, za: http://www.msz.gov.pl/files/Informator%20ekonomiczny%20-%20pdf/Niemcy/Niemcy%2002.pdf z 21.09.2009; Niemcy. Ustrój polityczny, za: http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=4574874 z 21.09.2009.

2Ustrój polityczny Niemiec, za: http://www.niemcy.ovh.org/ustroj_polityczny.html z 21.09.2009; Niemcy w świetle faktów i liczb, za: http://www.tatsachen-ueber-deutschland.de/pl/system-polityczny/main-content-04/bundestag.html z 21.09.2009.

3ibidem.

4Ustrój polityczny Niemiec, za: http://www.niemcy.ovh.org/ustroj_polityczny.html z 21.09.2009.

5ibidem.

6ibidem; Niemcy. Partie polityczne, za: http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=4574870 z 21.09.2009.

Newsletter



Wiadomość HTML?

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies w celach statystycznych i w celu dostosowania strony do indywidualnych potrzeb użytkowników. Ustawienia cookies mogą być kontrolowane za pomocą przeglądarki.

EU Cookie Directive Module Information