Dziedziny wiedzy

Najnowsze komentarze

Newsletter

Jednolity Akt Europejski PDF Print Email
Unia Europejska
Written by   
DATE_FORMAT_LC2

Nie sposób utworzyć Europę jednym pociągnięciem pióra lub zwykłym aktem zjednoczeniowym. Europa musi powstawać przez konkretne czyny, tworzące najpierw solidarność w działaniu

R. Schuman.

W pierwszej połowie lat 70-tych proces integracji europejskiej postępował jeszcze w miarę pomyślnie. W kwietniu 1972 r. stworzono tzw. węża walutowego, który miał zapobiec nadmiernym wahaniom kursów walut państw członkowskich, a w 1973 r. powstał Europejski Fundusz Współpracy Walutowej. Pięć lat później, od marca 1978 r., współpraca walutowa państw WE zaczęła przebiegać w ramach nowo utworzonego Europejskiego Systemu Walutowego - EWS (European Monetary System - EMS) składającego się z mechanizmu kursowego (Exchange Rate Mechanism), europejskiej jednostki walutowej (European Currency Unit). W 1975 r. powołano do życia nową instytucję WE - Trybunał Obrachunkowy, którego głównym zadaniem stała się kontrola budżetu Wspólnot. Zła koniunktura gospodarcza w drugiej połowie lat 70-tych wywarła jednak niekorzystny wpływ na proces europejskiej integracji. Zaostrzyły się ujawnione w łonie Wspólnot Europejskich trudności strukturalne. Doszło do poważnych kłopotów budżetowych, kryzysu Wspólnej Polityki Rolnej, uwidoczniła się niedoskonałość wspólnych instytucji. Interesy narodowe zaczęły dochodzić coraz bardziej do głosu, a Wspólny Rynek, nie funkcjonował w sposób należyty. Te trudności usiłowano rozwiązać we wczesnych latach 80-tych. W Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej od 1984r. zastanawiano się nad usprawnieniem struktur wspólnotowych1. Na szczycie w Fontainebleau, w czerwcu 1984 r., udało się zlikwidować impas w sprawach związanych z rolnictwem i budżetem, a także powołano dwa komitety: do spraw zmian instytucjonalnych (zwany Komitetem Dooge`a)2 i ds. narodów Europy (Komitet Adonnino). Komitety te opracowały odnośne raporty: pierwszy postulował szybkie stworzenie w pełni zintegrowanego rynku wewnętrznego, a drugi - doprowadzenie do powstania Europy Obywateli. Na spotkaniu Rady Europejskiej w Mediolanie, w czerwcu 1985 r., Komisja Europejska przedstawiła pod przewodnictwem Jacques'a Delorsa tzw. białą księgę3 w sprawie rynku wewnętrznego, na podstawie której już w grudniu 1985 roku udało się uzgodnić zasady Jednolitego Aktu Europejskiego.

Oba raporty opracowane na zamówienie szczytu w Fontainebleau oraz wspomniana Biała Księga stały się podstawą dalszych dyskusji w Luksemburgu, w grudniu 1985 r. Rozpatrzony przez szczyt brukselski EWG w 1985r. raport powołanej w tym celu "Komisji Dooge'a" postulował opracowanie projektu traktatu o Unii Europejskiej; popierały go zwłaszcza Francja i RFN, gdy opór stawiała Dania4. Jednolity Akt Europejski podpisany w Luksemburgu 17 lutego i w Hadze 28 lutego 1986 r.; jest umową międzynarodową zawartą w ramach Wspólnot Europejskich. Była to pierwsza znacząca modyfikacja Traktatów rzymskich z 1957 roku5. Jednolity Akt Europejski formalnie ustanowił powstanie wspólnego rynku europejskiego, a także umocnił współpracę polityczną krajów Wspólnoty. Akt ten nadał kształt organizacyjny Europejskiej Współpracy Politycznej, będącej formą współpracy państw członkowskich Unii od roku 1970. Odtąd Wspólnoty Europejskie i Europejska Współpraca Polityczna miały zachowywać odrębność organizacyjną względem siebie, wspólnie jednak podejmować kroki do urzeczywistnienia Unii. JAE wszedł ostatecznie w życie 1 lipca 1987 roku. Dokument ten jest relatywnie krótki (składa się tylko z 34 artykułów), jednak z prawnego punktu widzenia jest to najistotniejszy dokument o charakterze konstytucji od momentu powołania pierwszych wspólnot. Bardzo ważne jest to, że w pierwszym artykule Jednolitego Aktu Europejskiego twórcy wyrażają zdecydowaną wolę przekształcenia całych swoich wzajemnych stosunków w Unię Europejską. Był on również wyrazem ideologii łączącej państwa przyszłej Unii. Najważniejsze reguły, które znalazły się w Jednolitym Akcie Europejskim to: obowiązek poszanowania zasad demokratycznych w stosunkach państwowych, obowiązek przestrzegania prawa, obowiązek poszanowania praw człowieka, obowiązek dążenia do utrzymania pokoju w stosunkach międzynarodowych, obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa na starym kontynencie oraz obowiązek zapewnienia solidarnego wyrażania wspólnych interesów, a także niezależnej ich obrony.

W swojej pracy chciałybyśmy przeanalizować zawartość Jednolitego Aktu Europejskiego; jego zasadnicze ustalenie i zmiany jakie wprowadzał do Wspólnot Europejskich.

Akt ten postanowili uchwalić: Jego Królewska Mość Król Belgów, Jej Królewska Mość Królowa Danii, Prezydent Republiki Federalnej Niemiec, Prezydent republiki Greckiej, Jego Królewska Mość Król Hiszpanii, Prezydent Republiki Francuskiej, Prezydent Irlandii, Prezydent Republiki Włoskiej, Jego Królewska Wysokość Wielki Książę Luksemburga, Jej Królewska Mość Królowa Holandii, Prezydent Republiki Portugalskiej, Jej Królewska Mość Królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej6, którzy kierowani wolą kontynuowania dzieła podjętego na podstawie Traktatów ustanawiających Wspólnoty Europejskie; gotowi ustanowić Unię Europejską i wyposażyć ją w niezbędne środki do działania; zdecydowani wspólnie popierać demokrację, przede wszystkim w oparciu o wolność, równość i sprawiedliwość społeczną; przekonani, iż idea europejska jest zgodna z pragnieniami narodów Europy; świadomi odpowiedzialności spoczywającej na Europie, która dąży do tego, aby wypowiadać się jednym głosem, wspólnie i solidarnie działać; zdecydowani poprawić sytuację ekonomiczno-społeczno Wspólnot, zdecydowali o stworzeniu JAE. Wyżej wymienieni ustanowili swoich pełnomocników: ministrów spraw zagranicznych: Belgii - Leo Tindemans, Danii-Uff Ellemann-Jensen, Republiki federalnej Niemiec - Hans-Dietrich Genscher, Grecji-Karolas Papoulias, Hiszpanii-Francisco Fernandez Ordoneza, Francji-Ronald Dumas, Irlandii - Peter Barry, Włoch-Giulio Andreatti, Luksemburga-Robert Goebbels, Holandii - Hans van den Broke, Portugalii-Pedro Peres de Mirande, Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej-Lynda Chater; którzy po wymianie swoich pełnomocnictw i potwierdzeniu ich właściwej i wymaganej formy, opracowali tekst Jednolitego Aktu Europejskiego.

Pierwszy tytuł Jednolitego Aktu Europejskiego to tzw. Postanowienia Wspólne, które mówią, że głównym celem wspólnot Europejskich oraz Europejskiej Wspólnoty Politycznej jest dążenie ku jedności europejskiej. Ich działania opierają się na Traktatach ustanawiających Europejską Wspólnotę Węgla i Stali, Europejską Wspólnotę Gospodarczą, Europejską Wspólnotę Energii Atomowej oraz na późniejszych Traktatach i aktach zmieniając te Traktaty. Art.2 Ustanowił Radę Europejską, formalizując w ten sposób odbywające się od dłuższego czasu konferencje szefów państw, w skład Rady Europejskiej wchodzą głowy państw lub rządów państw członkowskich oraz Przewodniczący Komisji Wspólnot Europejskich, oni zaś mają być wspierani przez ministrów spraw zagranicznych i jednego członka Komisji. Rada Europejska ma się zbierać conajmniej dwa razy w roku.

Drugi tytuł Aktu to Postanowienia Zmieniające Traktaty Ustanawiające Wspólnoty Europejskie, rozdział pierwszy tytułu stanowią postanowienia zmieniające Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali. Zmiany, które JAE wprowadza do owego traktatu mówią przede wszystkim o tym, iż Rada może ustanowić Sąd Pierwszej Instancji przy Trybunale Sprawiedliwości, który rozpatrywałby i orzekał w niektórych rodzajach spraw wnoszonych przez osoby fizyczne lub prawne, jednak nie rozpatrywałby spraw wniesionych przez państwa członkowskie lub instytucje Wspólnoty. Członkowie tego sądu są wybierani spośród osób o niekwestionowanej niezależności i mogących zajmować stanowiska sądowe; są oni mianowani za wspólnym porozumieniem przez rządy Państw Członkowskich na okres sześciu lat. Co trzy lata następuje częściowe odnowienie składu. Ustępujący członkowie mogą być mianowani ponownie. Sąd działa zgodnie z przepisami proceduralnymi ustalonymi w porozumieniu z Trybunałem Sprawiedliwości. Przepisy te wymagają jednomyślnego zatwierdzenia przez Radę.

Sąd Pierwszej Instancji miał odciążyć Trybunał Sprawiedliwości7 i usprawnić jego działanie. Został on utworzony 1 stycznia 1989 roku.

Kolejny rozdział to Postanowienia zmieniające Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą. Jest w nim mowa o wzmocnieniu pozycji Parlamentu Europejskiego - (dopiero wtedy wprowadzono tę nazwę do traktatów, zmieniając formalnie nazwę Zgromadzenie na Parlament Europejski) - poprzez wprowadzenie postępowania współpracy w zakresie stanowienia prawa. Kompetencje Parlamentu zostały zwiększone, dając mu ostatnie słowo w sprawach uchwał i postanowień Wspólnoty. Ustanowiono także procedury, na jakich miała się odtąd odbywać kooperacja pomiędzy Parlamentem Europejskim a Radą Ministrów. Tym samym umożliwiono lepszy przepływ informacji i większy zakres konsultacji pomiędzy tymi dwoma organami.

Jednolity Akt Europejski wprowadził przede wszystkim zmiany poszerzające możliwości podejmowania przez Radę Ministrów decyzji kwalifikowaną większością głosów (zastąpienie części dotychczasowych regulacji, nowymi, zakładającymi wymóg głosowania - większością kwalifikowaną oraz wprowadzenie nowych dyspozycji), umożliwiające odejście od zasady jednomyślności blokującej procesy jednoczenia EWG od czasu kompromisu luksemburskiego w 1966 roku. Od tej pory pojedyncze państwa nie miały prawa weta, a ustanawianie nowych regulacji wymagało kwalifikowanej większości uzyskanej w głosowaniu.


Zgodnie z JAE każde państwo Europejskie może złożyć wniosek o członkostwo we Wspólnocie, wniosek jest kierowany do Rady, która podejmie jednomyślnie decyzję po konsultacji z Komisją oraz po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego.

Zgodnie z JAE każde państwo Europejskie może złożyć wniosek o członkowstwo we Wspólnocie, wniosek jest kierowany do Rady, która podejmie jednomyślnie decyzję po konsultacji z Komisją oraz po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego. Ważnym elementem JAE są postanowienia odnośnie założeń polityki Wspólnoty. Jako pierwszy omówiony został rynek wewnętrzny Wspólnoty. Zatwierdzenie Jednolitego Aktu Europejskiego stanowiło kolejny krok w realizacji procesu europejskiej integracji monetarnej. Ponadto traktat zaznaczał: Wspólnota podejmie środki zmierzające do procesu stopniowego ustanawiania jednolitego rynku, który miałby się zakończyć 31.grudnia 1992 roku, (art.13), co oznacza obszar bez granic, w którym zapewniony będzie wolny przepływ towarów, osób, usług i kapitału. Powyższe dążenia, określone przy pomocy 282 kluczowych kroków, zostały szybko osiągnięte w planowanym okresie. Usunięto wszelkie bariery związane z przepływem towarów, kapitału, usług, i tym samym wspólny rynek stał się rzeczywistością, a jego uregulowania umożliwiły przyjęcie w późniejszym okresie Traktatu z Maastricht. Działania mające zapewić osiągnięcie zamierzonych celów w dziedzinie gospodarki to: zniwelowania różnic w poziomie poszczególnych gospodarek Wspólnoty, liberalizacja przepływu kapitału. Zgodnie z tym każdy uczestnik rynku ma prawo lokowania kapitału, produkowania i sprzedawania towarów oraz świadczenia usług w granicach Wspólnoty. Regulacje wewnętrzne państw członkowskich nie mogą stanowić przeszkody w tych działaniach. W art. 17 jest zaś mowa o tym, iż Rada jednomyślnie, w porozumieniu z Parlamentem Europejskim i na wniosek Komisji, zatwierdza postanowienia mające na celu harmonizację prawodawstwa dotyczącego podatku obrotowego, akcyz i form opodatkowania pośredniego w celu utworzenia rynku wewnętrznego w określonym w akcie czasie.

Jednolity Akt Europejski stworzył również podstawę prawną dla funkcjonowania Europejskiej Współpracy Politycznej. W traktacie tym znalazły się istotne postanowienia dotyczące rozszerzenia polityki EWG. Ustanowiono reguły kooperacji w dziedzinie polityki gospodarczej i walutowej. EWG miała też odtąd współpracować w zakresie polityki społecznej, gospodarczej, pieniężnej, badań naukowych, rozwoju technologicznego i przy kwestiach ochrony środowiska naturalnego.

Postanowienia dotyczące rynku wewnętrznego w JAE były następujące: ustalono, że Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji we współpracy z Parlamentem Europejskim i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, uchwala środki w celu zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich, które mają na celu ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

Komisja w swoich wnioskach przyjmuje jako postawę wysoki poziom ochrony; w dziedzinie zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska naturalnego i ochrony konsumentów. Komisja lub każde państwo członkowskie mogą wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości, jeśli uznają, że inne państwo członkowskie nadużywa uprawnień przewidzianych w tym artykule.

Jeżeli chodzi o współpracę w dziedzinie polityki gospodarczej i pieniężnej (unia gospodarcza i walutowa) to postanowiono, że w celu zapewnienia zbieżności polityki gospodarczej i pieniężnej niezbędnej do dalszego rozwoju Wspólnoty, Państwa Członkowskie współpracują zgodnie z celami określonymi w Traktacie. Czynią to, uwzględniając doświadczenia zdobyte dzięki współpracy w ramach europejskiego systemu walutowego (ESW) i dzięki rozwojowi ECU.

Państwa Członkowskie przykładają szczególną wagę do wspierania ulepszeń, zwłaszcza w dziedzinie środowiska pracy, ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników oraz uznają za swój cel harmonizację warunków w tym zakresie, jednocześnie zachowując ulepszenia już wprowadzone.

Aby ułatwić osiągnięcie wszystkich celów Rada, (stanowiąc większością kwalifikowaną na wniosek Komisji, we współpracy z Parlamentem Europejskim i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym), przyjmuje w drodze dyrektyw, minimalne wymagania stopniowo wprowadzane w życie, z uwzględnieniem warunków i norm technicznych istniejących w każdym z Państw Członkowskich.

W kolejnych artykułach mowa jest o spójności gospodarczej i społecznej. W szczególności Wspólnota zmierza do zmniejszenia dysproporcji w poziomach rozwoju różnych regionów oraz do zmniejszenia zacofania regionów mniej uprzywilejowanych. Wspólnota wspiera także osiąganie celów przez działania, które podejmuje za pośrednictwem funduszy strukturalnych (Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej - Sekcja Orientacji, Europejskiego Funduszu Społecznego, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego), Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz innych istniejących instrumentów finansowych.

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego ma na celu przyczynianie się do korygowania podstawowych dysproporcji regionalnych we Wspólnocie poprzez udział w rozwoju i dostosowaniu strukturalnym regionów opóźnionych w rozwoju oraz w przekształcaniu upadających regionów przemysłowych.

Dużo uwagii w Jednolitym Akcie Europejskim poświęcone jest badaniom i rozwojowi technologicznemu oraz środowisku naturalnemu. Wspólnota ma na celu wzmacnianie bazy naukowej i technologicznej przemysłu Wspólnoty i sprzyjanie zwiększaniu jego międzynarodowej konkurencyjności. W tym celu sprzyja ona przedsiębiorstwom (w tym małym i średnim), ośrodkom badawczym i uniwersytetom w ich wysiłkach badawczych i rozwoju technologicznym wysokiej jakości; wspiera ona ich wysiłki w zakresie wzajemnej współpracy, zmierzając w szczególności do umożliwienia przedsiębiorstwom pełnego wykorzystania potencjału rynku wewnętrznego, zwłaszcza poprzez otwarcie krajowych rynków zamówień publicznych, określanie wspólnych norm i usuwanie przeszkód prawnych i fiskalnych tej współpracy.

Przy realizacji tych celów należy poświęcić szczególną uwagę połączeniu wysiłków w zakresie wspólnych badań i rozwoju technicznego, ustanowieniu rynku wewnętrznego oraz wdrażaniu wspólnych polityk, szczególnie dotyczącej konkurencji i handlu. W dążeniu do osiągnięcia tych celów Wspólnota prowadzi następujące działania:

  1. wykonywanie programów badań, rozwoju technologicznego i demonstracyjnych, wraz z promowaniem współpracy z przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczymi i uniwersytetami;
  2. popieranie współpracy w dziedzinie wspólnotowych badań, rozwoju technologicznego i demonstracji z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi;
  3. upowszechnianie i optymalizacja wyników działań w dziedzinie wspólnotowych badań, rozwoju technologicznego i demonstracji;
  4. popieranie kształcenia i mobilności naukowców we Wspólnocie.

Wspólnota przyjmuje wieloletni program ramowy określający wszystkie jej działania. Program ramowy ustala cele naukowe i technologiczne, określa priorytety, które się z nimi wiążą, wskazuje ogólne kierunki przewidywanych działań, ustala kwotę uznaną za niezbędną oraz szczegółowe zasady współuczestnictwa finansowego Wspólnoty w całym programie, jak również odpowiednie udziały w każdym z przewidywanych działań.

Przy urzeczywistnianiu wieloletniego programu ramowego Wspólnota może przewidzieć, za zgodą zainteresowanych Państw Członkowskich, udział w programach badawczych i rozwojowych podjętych przez kilka Państw Członkowskich, w tym udział w strukturach stworzonych w celu realizacji tych programów. Może także przewidzieć współpracę w dziedzinie wspólnotowych badań, rozwoju technologicznego i demonstracji z państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi.

Działania Wspólnoty w dziedzinie środowiska naturalnego mają następujące cele:

  • zachowanie, ochrona i poprawa jakości środowiska naturalnego;
  • przyczynianie się do ochrony zdrowia ludzkiego;
  • zapewnianie ostrożnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych.

Przy opracowywaniu działań związanych ze środowiskiem naturalnym Wspólnota uwzględnia:

  • dostępne dane naukowo-techniczne;
  • warunki środowiska naturalnego w różnych regionach Wspólnoty;
  • potencjalne korzyści i koszty, które mogą wynikać z działania lub zaniechania działania;
  • gospodarczy i społeczny rozwój Wspólnoty jako całości i zrównoważony rozwój jej regionów.

Środki ochronne przyjęte wspólnie, nie stanowią dla Państwa Członkowskiego przeszkody w utrzymaniu lub ustanawianiu bardziej rygorystycznych środków ochronnych zgodnych z niniejszym Traktatem.


ochronnych zgodnych z niniejszym Traktatem. Tytuł III JAE to postanowienia traktatu w sprawie współpracy europejskiej w dziedzinie polityki zagranicznej. Ma ona podlegać następującym postanowieniom: kraje podpisujące JAE zamierzają razem opracowywać i realizować cele polityki zagranicznej. Strony zobowiązują się do:

  • przekazywania sobie informacji;
  • przeprowadzania wzajemnych konsultacji dotyczących polityki zagranicznej.

Pomoże to zapewnić najbardziej skuteczny wpływ na koordynacje i zbliżanie stanowisk. To pozwoli bowiem wprowadzić w życie działania wcześniej przeprowadzone. Konsultacje mają być przeprowadzone zanim Strony uzgodnią ostateczne stanowisko. Każda strona uwzględnia zdanie innych krajów. Rozważa tym samym cel przyjmowania wspólnego stanowiska europejskiego. Wspólne zasady i cele polityki zagranicznej mają ewolucyjnie, stopniowo być wprowadzane i coraz bardziej konkretyzowane. To zwiększy zdolność do podejmowania przedsięwzięć w dziedzinie polityki. Każde państwo (Wysoko Umawiające się Strony) będzie unikało takich działań, które pomogłyby obniżyć skuteczność w spełnianiu postanowień w stosunkach międzynarodowych i w ramach organizacji międzynarodowych. Ministrowie spraw zagranicznych oraz członek Komisji spotykają się co najmniej 4 razy w roku, w ramach Europejskiej Współpracy Politycznej. Mogą oni także rozpatrywać sprawy polityki zagranicznej w ramach współpracy politycznej podczas spotkań Rady Wspólnoty Europejskiej. Aby zapewnić efektywne przyjęcie razem uzgodnionych stanowisk, a także do realizowania podjętych działań, państwa Wspólnoty powstrzymują się od postępowania, które mogłoby opóźniać wypracowanie wspólnego stanowiska.

Parlament Europejski jest ściśle włączony do europejskiej współpracy politycznej. Urząd Przewodniczącego regularnie informuje Parlament Europejski o wszystkich kwestiach polityki zagranicznej, a kwestie te powinny być rozpatrywane w ramach politycznej współpracy. Do funkcji Urzędu Przewodniczącego należy też czuwanie nad należytym uwzględnieniem poglądów Parlamentu Europejskiego.

Zewnętrzna polityka Wspólnoty Europejskiej oraz polityki, które są ustalane w ramach Europejskiej współpracy politycznej, muszą być ze sobą zgodne. Szczególną odpowiedzialność za czuwanie, aby zgodność tych polityk była osiągana i zachowywana, ponosi państwo sprawujące Prezydencję i Komisję (każde w granicach własnych kompetencji). Państwa wspólnot uważają, że bliższe współdziałanie w kwestii bezpieczeństwa Europejskiego przyczyniło by się do rozwoju tożsamości Europy w dziedzinie polityki zagranicznej. Państwa te gotowe są osiągnąć ściślejszą współpracę dotyczącą aspektów politycznych jak i gospodarczych oraz bezpieczeństwa. Umawiające się strony współpracujące na poziomie krajowym, utrzymują warunki technologiczne i przemysłowe jakie są konieczne dla bezpieczeństwa tych państw. Nie opóźnia to ściślejszej współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa między Stronami w ramach Unii Zachodnioeuropejskiej czy Sojuszu Atlantyckiego. Strony uczestniczące w organizacjach międzynarodowych i podczas konferencji międzynarodowych, dążą do uchwalania wspólnych stanowisk w sprawach objętych tematem konferencji. Kraje wspólnot mogą podejmować polityczny dialog z krajami trzecimi, które wchodzą w skład regionu europejskiego, pod warunkiem, że uznają to za niezbędne, istnieje też wzajemna pomoc między przedstawicielami akredytowanymi przy państwach trzecich i organizacjach międzynarodowych. Wiąże się to z wzajemną pomocą i wymianą informacji.

Jeśli zaś chodzi o sprawy prezydencji, to sprawuje ją kraj, który przewodniczy w Radzie Wspólnot Europejskich. Odpowiada on za inicjowanie działań oraz koordynacje i przedstawianie stanowisk Państw Członkowskich w stosunkach z państwami trzecimi, co jest związane z działaniami europejskiej współpracy politycznej. Kraj, który tą prezydencję sprawuje jest odpowiedzialny za kierowanie współpracą polityczną (sporządzanie harmonogramów spotkań, ich zwoływanie i organizowanie).

Organy odpowiadające za prowadzenie polityki zagranicznej to:

  • Komitet Polityczny, którego posiedzenie lub (jeśli zaistnieje taka potrzeba) spotkanie ministrów jest zwoływane w ciągu 48 godzin na żądanie co najmniej 3 państw członkowskich. Komitet Polityczny decyduje o spotkaniach grup roboczych;
  • Europejska Grupa Korespondentów, działa pod kierunkiem Komitetu Politycznego, monitoruje ona i realizuje Europejską współpracę polityczną oraz rozpatruje ogólne problemy organizacyjne.
  • Sekretariat który ma siedzibę w Brukseli, wykonuje swoje obowiązki, podlegając Prezydencji oraz wspiera Prezydencję w przygotowywaniu i realizacji działań europejskiej współpracy politycznej oraz w sprawach administracyjnych. Jeśli chodzi o przywileje czy immunitety członków Sekretariatu, to należy traktować ich w taki sam sposób jak członków misji dyplomatycznych, którzy pochodzą z krajów członkowskich Wspólnoty.

Jeżeli minie 5 lat od wejścia traktatu, to umawiające się strony zdecydują czy należy wnieść jakieś poprawki lub ewentualne zmiany w tytule III.

Tytuł IV tego traktatu stanowią postanowienia ogólne i końcowe. Mówią one o tym, iż postanowienia tego Jednolitego Aktu nie naruszają Traktatów ustanawiających wspólnoty Europejskie ani żadnych późniejszych traktatów czy aktów zmieniających lub uzupełniających te Traktaty. Traktat ten zostanie ratyfikowany na podstawie wymogów konstytucyjnych, jakie istnieją w krajach Umawiających się Stron. Dokumenty ratyfikacyjne zostaną złożone do depozytu Rządowi Republiki Włoskiej.

Deklaracje końcowe obejmują:

  • Władze Wspólnoty zostały wezwane do przyjęcia przepisów i zasad, na podstawie których uprawnienia wykonawcze Komisji będą definiowane w każdym przypadku, zanim Jednolity Akt wejdzie w życie.
  • Konferencja chce, aby do 01.01.1993 zostały podjęte decyzje urzeczywistniające postanowienia dotyczące rynku wewnętrznego.
  • zostało podkreślone, że postanowienia tego Aktu w żaden sposób nie naruszają prawa Państw Członkowskich do podejmowania działań, które uważają za konieczne w celu: kontrolowania emigracji z państw trzecich, do walki z terroryzmem, przestępczością, handlem narkotykami; do walki z nielegalnym handlem dziełami sztuki i antykami.
  • nie jest zamiarem Wspólnoty, poprzez ustalenie minimalnych wymogów dotyczących ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, dyskryminowania w sposób obiektywnie nieuzasadniony, pracowników małych i średnich przedsiębiorstw.
  • działania Wspólnoty w dziedzinie środowiska naturalnego nie mogą ingerować w politykę narodową Państw Członkowskich, która dotyczy eksploatacji zasobów energetycznych,
  • kraje podpisujące JAE podkreślają swoją otwartość w stosunku do innych narodów europejskich, które podzielają ich ideały i cele. Chcą wzmocnić one powiązania z państwami członkowskimi Rady Europy i z innymi demokratycznymi państwami Europy, z którymi utrzymują przyjazne stosunki i bliską współpracę. W celu wspierania swobodnego przepływu osób Państwa Członkowskie współpracują, nie ograniczając tym samym uprawnień Wspólnoty, szczególnie jeżeli chodzi o wjazd, poruszanie się i osiedlanie obywateli państw trzecich.

 


1Zob. E. Cziomer, Integracja Europejska, [w:] E. Cziomer, L. W. Zyblikiewicz, Zarys Współczesnych Stosunków Międzynarodowych, Warszawa 2004, s. 249-250.

2Zadaniem komitetu Dooge'a było opracowanie projektu zmiany postanowień traktatów rzymskich. Dokument taki został przedłożony Radzie Europejskiej podczas posiedzenia w Brukseli w dniach 29-30 marca 1985 r.

3Biała księga (ang. white paper) to raport wykonany przez rząd, instytucję lub firmę, zawierający analizę danego produktu, usługi, technologii lub programu. Pomaga podejmować decyzje co do współpracy.

4J. Kukułka, Historia Współczesna Stosunków Międzynarodowych, Warszawa 1997, s. 304.

525.03.1957r. Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Gospodarczą, zwany obecnie Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską oraz Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom). Oba te traktaty weszły w życie 1 stycznia 1958.

6http://ekai.pl/media/europa/jednolity_akt_europejski.pdf.

6http://ekai.pl/media/europa/jednolity_akt_europejski.pdf.

7Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich - jeden z organów głównych Wspólnot Europejskich, pełniący funkcję sądu międzynarodowego, konstytucyjnego i administracyjnego. Siedziba w Luksemburgu.