Programy unijne na rozwój turystyki z uwzględnieniem priorytetów środowiskowych w okresie programowania 2007-2013 Print
Unia Europejska
Written by   
DATE_FORMAT_LC2

Streszczenie

Fundusze strukturalne są instrumentem realizacji polityki regionalnej Unii Europejskiej, nazywanej również polityką strukturalną. Rolą funduszy strukturalnych jest zwiększanie spójności społecznej i gospodarczej państw członkowskich Unii poprzez wspieranie regionów słabiej rozwiniętych. W ramach określonych działań na lata 2007-13 bezpośrednie wsparcie inwestycyjne jest skierowane tylko do firm branży turystycznej. Pieniądze są skierowane na konkretne przedsięwzięcia, w szczególności na: hotelarstwo, turystykę kongresową, gastronomię(zwłaszcza, jeśli oferuje tradycyjną kuchnię regionalną), bazę noclegową. Jest to duże pole do popisu zarówno dla właścicieli atrakcyjnie położonych obiektów wczasowych i wypoczynkowych, organizatorów imprez integracyjnych i szkoleniowych, a nawet dla właścicieli atrakcyjnie położonych nieruchomości, które można będzie zagospodarować właśnie dzięki unijnym środkom. Poniżej przedstawiamy opis najważniejszych funduszy strukturalnych dla polskich przedsiębiorców w latach 2007-2013 wraz z omówieniem najważniejszych obszarów wsparcia ze szczególnym uwzględnieniem programów dla turystyki w świetle aktualnych wymogów polityki UE w dziedzinie ochrony środowiska.

Charakterystyka obszarów wsparcia

Programy pomocowe dla MŚP w ramach Funduszy Strukturalnych Unii Europejskiej stają się w obecnym okresie programowania ważnym czynnikiem pobudzającym i wspierającym rozwój przedsiębiorczości w Polsce. Aby odnieść sukces na polu finansowym ważna jest przede wszystkim znajomość programów operacyjnych1. W obecnym okresie programowania 2007-2013 wsparcie przedsiębiorczości jest możliwe zarówno w ramach 16 regionalnych programów operacyjnych, jak i w 7 programach krajowych, takich jak Program Operacyjny Innowacyjna gospodarka, Program Operacyjny Kapitał ludzki. Program Operacyjny Infrastruktura i środowisko, oraz w Programie Operacyjnym Rozwój Polski Wschodniej, który dotyczy jedynie pięciu wschodnich województw naszego kraju: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego oraz warmińsko-mazurskiego2. W większości programów operacyjnych, jakie będą realizowane w najbliższych latach, przedsiębiorcy mogą znaleźć źródło pomocy finansowej dla siebie3. W latach 2007-2013 możliwe będzie wnioskowanie o wsparcie finansowe do dwóch rodzajów programów operacyjnych: programów krajowych oraz programów regionalnych:

  • Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka,
  • Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej,
  • Regionalne Programy Operacyjne (RPO),
  • Program Operacyjny Kapitał Ludzki,
  • Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko.

W przypadku programów regionalnych, mamy możliwość wykorzystania środków w ramach 16 Regionalnych Programów Operacyjnych zaplanowanych odpowiednio dla każdego województwa i zarządzanych przez Samorządy Województw w sposób pośredni lub bezpośredni. Głównym źródłem dotacji skierowanym do przedsiębiorców w aktualnym okresie programowania jest Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (w skrócie PO IG). W ramach tego programu wspierane będą projekty, które są innowacyjne, co najmniej w skali kraju lub na poziomie międzynarodowym, co oznacza, że wprowadzane produkty lub technologie powinny być nowe i bardziej wydajne i nowoczesne. Blisko połowa (40%) tych środków jest przeznaczona na bezpośrednie wsparcie przedsiębiorców, m.in. na zakup nowych maszyn, urządzeń i technologii, wzrost zatrudnienia czy rozszerzenia oferty produktowej. Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka omawia całość dostępnego wsparcia dla przedsiębiorców w tym programie, a konkretne sposoby pomocy określone są w poszczególnych Działaniach4.

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (PO IG)

PO IG 4.2 Wsparcie inwestycji B+R w przedsiębiorstwach
Działanie 4.2
Na co: projekty dotyczące wzmocnienia działalności przedsiębiorców w zakresie prowadzenia przez nich prac B+R, w tym opracowanie i aktualizacja oprogramowania, wprowadzenia innowacji, opracowanie wzorów przemysłowych i użytkowych, strategii przekształcenia przedsiębiorcy w CBR. Projekty zakupy środków trwałych związanych z prowadzeniem prac w zakresie B+R (badania i rozwój).
Dla kogo: przedsiębiorcy.

PO IG 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym
Działanie 4.4
Na co: projekty inwestycyjne związane z zastosowaniem nowych rozwiązań technologicznych, produktowych, usługowych lub organizacyjnych (rozwiązania technologiczne i organizacyjne stosowane na świecie nie dłużej niż 3 lata). Projekty szkoleniowe oraz doradcze niezbędne dla realizacji projektów inwestycyjnych. Tworzenie nowych miejsc pracy związanych z nowymi inwestycjami.
Dla kogo: przedsiębiorcy.

PO IG 1.4 - 4.1 Wsparcie na prace badawcze i rozwojowe oraz wdrożenie wyników tych prac
Działanie 1.4-4.1
Na co:

  • Etap I (Działanie 1.4):
    Projekty badawcze i rozwojowe, wsparcie projektów obejmujących przedsięwzięcia techniczne, technologiczne lub organizacyjne (badania przemysłowe i prace rozwojowe) prowadzone przez przedsiębiorców (samodzielnie lub we współpracy z jednostkami naukowymi), do momentu stworzenia prototypu.
  • Etap II (Działanie 4.1): Przygotowanie do wdrożenia i wdrożenie wyników prac B+R finansowanych w ramach działania l .4 lub z Inicjatywy Technologicznej, poprzez inwestycje (zakup środków trwałych lub/i wartości niematerialnych i prawnych) konieczne do wdrożenia wyników prac B+R realizowanych w ramach I etapu.

Dla kogo: przedsiębiorcy.

PO IG 3.3 Tworzenie systemu ułatwiającego inwestowanie w MSP
Działanie 3.3
Na co: wsparcie projektów, na drodze konkursu, które są realizowane w zakresie: wsparcia programów szkoleniowych dla prywatnych inwestorów, w tym "aniołów biznesu", nawiązywania współpracy między sieciami inwestorów a inkubatorami przedsiębiorczości i funduszami podwyższonego ryzyka, powstania i rozwoju sieci inwestorów prywatnych, rozwoju platform wymiany doświadczeń w zakresie inwestowania, kojarzenia inwestorów z przedsiębiorcami, kształtowania gotowości inwestycyjnej przedsiębiorstw, doradztwa w zakresie przygotowania inwestycji5.
Dla kogo: instytucje otoczenia biznesu, sieci "aniołów biznesu", organizacje zrzeszające potencjalnych inwestorów, organizacje przedsiębiorców i pracodawców, PARP (projekt własny), przedsiębiorcy.

PO IG 5.1 Wspieranie powiązań kooperacyjnych o znaczeniu ponadregionalnym
Działanie 5.1
Na co: wspólne przedsięwzięcia grup przedsiębiorców projektów doradczych, szkoleniowych i inwestycyjnych w zakresie: tworzenia oraz zarządzania strukturą organizacyjną powiązania kooperacyjnego, przygotowania wspólnych planów rozwoju powiązań kooperacyjnych, wspólnych inwestycji grup przedsiębiorców oraz inwestycji realizowanych przez kooperujących przedsiębiorców niezbędnych dla funkcjonowania i rozwoju powiązania, działań marketingowych powiązań kooperacyjnych6.
Dla kogo: grupy przedsiębiorców, instytucje otoczenia biznesu.

PO IG 5.4 Zarządzanie własnością intelektualną
Działanie 5.4
Projekty I
Na co: projekty mające na celu wykorzystywanie możliwości ochrony przedmiotów własności przemysłowej (wynalazków, wzorów użytkowych oraz wzorów przemysłowych), szczególnie poza granicami kraju. Refundacja wydatków poniesionych na przygotowanie dokumentacji zgłoszeniowej oraz prowadzenie postępowań przed właściwymi organami ochrony własności przemysłowej, wiązanych z uzyskaniem praw własności przemysłowej, a także z realizacją ochrony własności przemysłowej.
Dla kogo: mikro, mali i średni przedsiębiorcy.
Projekty II Na co: wsparcie na upowszechnianie i popularyzację wiedzy w zakresie metod, możliwości oraz korzyści wynikających z ochrony własności intelektualnej w przedsiębiorstwach dla podmiotów działających na rzecz rozwoju gospodarczego lub podmiotów działających na rzecz innowacyjności.
Dla kogo: instytucji otoczenia biznesu.

PO IG 6.1
Priorytet VI - Polska gospodarka na rynku międzynarodowym
Działanie 6.1 Paszport do eksportu
Na co: projekty mające na celu wejście na nowe rynki i wzmocnienie pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa na rynkach zagranicznych, projekty przyczyniające się do zwiększenia udziału sprzedaży na rynki zagraniczne w ogólnej sprzedaży przedsiębiorstwa oraz projekty promujące polską markę na rynkach zagranicznych.
Dla kogo: mikro, mali i średni przedsiębiorcy, instytucje działające na rzecz rozwoju gospodarczego. Terminy: planowane uruchomienie: styczeń 2009 r

PO IG 8.1 Wspieranie działalności gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej
Działanie 8.1 Na co: projekty mające na celu świadczenie usług drogą elektroniczną (usług cyfrowych), w tym wytworzenie produktów cyfrowych niezbędnych do świadczenia tych usług. Wymaganym rezultatem kwalifikowanego do wsparcia projektu jest wytworzenie, świadczenie i aktualizacja usług cyfrowych.
Dla kogo: mikro i mali przedsiębiorcy.

PO IG 8.2 Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B
Działanie 8.2
Na co: przedsięwzięcia o charakterze zarówno technicznym (informatycznym), jak i organizacyjnym, które prowadzą do realizacji procesów biznesowych w formie elektronicznej, obejmujących trzy lub więcej przedsiębiorstw. Dla kogo: przedsiębiorcy sektora MSP.


Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej (PO RPW)

Aktualnie przedsiębiorcy mogą także korzystać z dotacji w ramach programu Operacyjnego Rozwój Polski Wschodniej, którego celem jest przyspieszenie tempa rozwoju społeczno-gospodarczego pięciu wschodnich województw naszego kraju: lubelskiego, podkarpackiego, podlaskiego, świętokrzyskiego oraz warmińsko-mazurskiego. Do najważniejszych działań, jakie znajdą wsparcie ramach tego Programu zaliczyć należy m.in. budowę i uruchomienie parków przemysłowych i parków technologicznych, przygotowanie obszarów produkcyjnych oraz rozwój strefy nowoczesnych usług i produkcji, wspieranie sieci współpracy dotyczącej innowacyjnej działalności gospodarczej, rozwój klastrów producenckich7.

Z uwagi na to, że programy krajowe służą dofinansowaniu projektów innowacyjnych, ważnych dla całej dziedziny gospodarki, której dotyczą, mikroprzedsiębiorcy, małe i średnie firmy powinni zwrócić szczególną uwagę na pomoc dostępną w ramach Regionalnych Programów Operacyjnych. Jest to 16 Regionalnych Programów Operacyjnych przygotowanych przez Samorządy poszczególnych województw. W ramach tej linii finansowania zaplanowano następujące działania: bezpośrednie wsparcie finansowe na inwestycje przedsiębiorstw, wsparcie powstawania nowych firm, wsparcie udziału w targach, wystawach oraz misjach krajowych i zagranicznych, a także wsparcie instytucji otoczenia biznesu, firm szkoleniowych i doradczych. Jednym z głównych celów stawianych w Programach regionalnych jest wzrost konkurencyjności regionalnych przedsiębiorstw, poprzez działania wspomagające rozwój MŚP, doinwestowanie wyposażenia produkcyjnego, wzmocnienie i wykorzystanie potencjału sektora badawczo-rozwojowego, poprawę zatrudnienia oraz stworzenie podstawy do rozwoju gospodarki opartej na wiedzy i nowych technologiach. W chwili obecnej ostateczna wartość dotacji nie została jeszcze określona. Musi ona jednak pozostawać w zgodzie z obowiązującą w Polsce mapą pomocy regionalnej. We wszystkich, wojewódzkich programach grupy odbiorców pomocy zostały określone podobnie. Do najliczniejszych odbiorców pomocy finansowej w formie dotacji i doradztwa zaliczani są przedsiębiorcy, w szczególności podmioty MŚP8.

Program Operacyjny Kapitał Ludzki (PO KL)

Celem PO Kapitał Ludzki jest zaprogramowanie i sfinansowanie zmian w nas samych. Na realizację tego ambitnego celu, który oficjalnie brzmi: "Wzrost poziomu zatrudnienia i spójności społecznej" przeznaczone zostało ok. 14,6% środków na realizację Narodowej Strategii Spójności czyli ok. 9,7 mld euro. PO KL składa się z dwóch części. Pewne priorytety realizowane będą na poziomie centralnym a pewne na poziomie regionalnym. Tak więc szukając konkursu ogłoszonego w ramach interesującego nas działania trzeba będzie wziąć pod uwagę do której z grup to działanie należy. Poza tym wewnętrznym podziałem na działania regionalne (zarządzaj ą nimi przede wszystkim urzędy marszałkowskie choć są wyjątki, np. w woj. podkarpackim jest to Wojewódzki Urząd Pracy) i krajowe (przede wszystkim ministerstwa ale także wyspecjalizowane urzędy działające na poziomie krajowym np. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości) w PO KL wymienione zostały także cele szczegółowe, które mają być realizowane przez poszczególne priorytety.

Priorytety skierowane w szczególności do przedsiębiorców, przeznaczone m.in. na szkolenia dla przedsiębiorców i ich pracowników:
II. Rozwój zasobów ludzkich i potencjału adaptacyjnego przedsiębiorstw oraz poprawa stanu zdrowia osób pracujących, Działanie 2.1 "Rozwój kadr nowoczesnej gospodarki"
Poddzialanie 2.1.1. "Rozwój kapitału ludzkiego przedsiębiorstw".
Na co: dotacja na realizację szkoleń, usług doradczych oraz studiów podyplomowych. Dla kogo: Przedsiębiorcy mający siedzibę w Polsce i ich pracownicy z wyłączeniem przedsiębiorstw, które pozostają pod zarządem komisarycznym bądź znajdują się w toku likwidacji, postępowania upadłościowego, postępowania naprawczego oraz sektora górnictwa węgla. Działanie obejmuje wybór w drodze konkursu projektów szkoleniowych, w ramach których, prowadzone będą szkolenia, usługi doradcze oraz studia podyplomowe. Powyższe działania będą realizowane poprzez trzy typy projektów - ponadregionalne zamknięte projektów szkoleń i doradztwa, ogólnopolskie otwarte projekty szkoleń i doradztwa oraz studiów podyplomowych. Opłata za udział w projekcie jest w znacznym stopniu pokrywana ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Pozostała kwotę wnosi pracodawca bądź uczestnik (studia podyplomowe). W przypadku szkoleń ogólnych, czyli pozwalających nabyć kwalifikacje, które mogą być wykorzystane zarówno u pracodawcy kierującego na szkolenie, jak i u innych, małe i średnie firmy mogą liczyć na 80% dopłaty, a duże na 60%. Dla szkoleń specjalistycznych, czyli dotyczących wyłącznie obecnego lub przyszłego stanowiska pracy oraz związanych ze specyfiką działania danej firmy, wysokość dofinansowania wynosi 45% dla firm z sektora MSP i 35% dla firm dużych. W przypadku usług doradczych przedsiębiorca może liczyć na dofinansowanie w wysokości 50% wydatków kwalifikowanych przeznaczonych na pokrycie kosztów doradztwa. Pracownicy przedsiębiorstw uczestniczący w studiach podyplomowych mogą liczyć na dofinansowanie do 80% wydatków bezpośrednio związanych z realizacją danych studiów podyplomowych9.

VIII. Regionalne kadry gospodarki. Działanie 8.1 "Rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie"

a) Poddziałanie 8.1.1 "Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw"
Typy realizowanych projektów:

  • ogólne i specjalistyczne szkolenia oraz doradztwo związane ze szkoleniami dla kadr zarządzających i pracowników przedsiębiorstw w zakresie m.in. zarządzania, BHP, elastycznych form pracy;
  • doradztwo dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MSP), w tym dla osób samozatrudnionych, w szczególności w zakresie ekonomii, finansów, zarządzania zasobami ludzkimi lub rachunkowości (z wyłączeniem doradztwa związanego z procesami inwestycyjnymi); szkolenia, kursy i doradztwo zawodowe (jako działanie uzupełniające do szkoleń i kursów) skierowane do dorosłych osób pracujących, które z własnej inicjatywy są zainteresowane nabyciem nowych, uzupełnieniem lub podwyższaniem kwalifikacji i umiejętności, w szczególności dla osób zatrudnionych o niskich lub zdezaktualizowanych kwalifikacjach (z wyłączeniem kształcenia ustawicznego w formach szkolnych realizowanego w szkołach dla dorosłych).

Typ beneficjentów (projektodawcy):

  • wszystkie podmioty - z wyłączeniem osób fizycznych (nie dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą lub oświatową na podstawie przepisów odrębnych);
  • przedsiębiorcy wykonujący działalność gospodarczą w zakresie szkoleń;
  • osoby prawne, które zgodnie ze statutem prowadzą działalność szkoleniową;
  • osoby fizyczne prowadzące działalność oświatową.

b) Poddziałanie 8.1.2 "Wsparcie procesów adaptacyjnych i modernizacyjnych w regionie" - projekty konkursowe
Typy realizowanych projektów:

  • pomoc w tworzeniu partnerstw lokalnych z udziałem m.in. przedsiębiorstw, organizacji pracodawców, związków zawodowych, jednostek samorządu terytorialnego, urzędów pracy i innych środowisk, mających na celu opracowanie i wdrażanie strategii przewidywania i zarządzania zmianą gospodarczą na poziomie lokalnym i wojewódzkim;
  • wsparcie dla pracodawców przechodzących procesy adaptacyjne i modernizacyjne, realizowane w formie tworzenia i wdrażania programów zwolnień monitorowanych, w tym szkoleń i doradztwa zawodowego;
  • podnoszenie świadomości pracowników i kadr zarządzających modernizowanych firm w zakresie możliwości i potrzeby realizacji projektów wspierających procesy zmian poprzez szkolenia i doradztwo;
  • szkolenia przekwalifikowujące i usługi doradcze w zakresie wyboru nowego zawodu i zdobycia nowych umiejętności zawodowych (w tym indywidualne plany działań i pomoc w wyborze odpowiedniego zawodu i miejsca zatrudnienia);
  • szkolenia i doradztwo dla przedsiębiorców wspomagające proces zmiany profilu działalności przedsiębiorstwa;
  • badania i analizy dotyczące trendów rozwojowych i prognozowania zmian gospodarczych zachodzących w regionie.

Typ beneficjentów (projektodawcy)

  • wszystkie podmioty - z wyłączeniem osób fizycznych (nie dotyczy osób prowadzących działalność gospodarczą lub oświatową na podstawie przepisów odrębnych).

Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (PO IiŚ)

Głównym celem Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko (PO lis) jest podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej Polski i jej regionów poprzez rozwój infrastruktury technicznej przy równoczesnej ochronie i poprawie stanu środowiska, zdrowia społeczeństwa, zachowaniu tożsamości kulturowej i rozwijaniu spójności terytorialnej. Zgodnie z celem głównym programu wybór osi priorytetowych odpowiada obszarom, które mają podstawowe znaczenie dla wzrostu atrakcyjności Polski i jej regionów.

Warto podkreślić, że w Polsce jednym z najważniejszych źródeł finansowania inwestycji związanych z ochroną środowiska jest Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (PO lis). Jest to największy, z punktu widzenia dostępnych środków, program operacyjny nie tylko w Polsce, ale także w całej Unii Europejskiej. Na jego realizację w latach 2007-2013 otrzymamy z unijnego budżetu ok. 27,9 mld euro, z czego na inwestycje w ochronę środowiska przeznaczone będzie ok. 5 mld euro. Środki na realizację programu pochodzą z dwóch źródeł finansowania: z Funduszu Spójności (22,2 mld euro) oraz z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (5,7 mld euro). Instytucją odpowiedzialną za realizację inwestycji środowiskowych finansowanych z PO lis jest Ministerstwo Środowiska10.

Jak wiadomo, ochrona środowiska naturalnego jest jedną z najważniejszych polityk horyzontalnych Unii Europejskiej, a Polska jako państwo członkowskie zobowiązana jest do respektowania i wprowadzania unijnych dyrektyw środowiskowych do krajowego ustawodawstwa. Dostosowanie do norm unijnych wiąże się z koniecznością realizacji wielu inwestycji takich jak: budowa kanalizacji i wodociągów oraz ponad tysiąca oczyszczalni ścieków, a także stacji uzdatniania wody, unowocześnienie starych składowisk odpadów, budowa zakładów utylizacji i recyklingu odpadów, modernizacja ciepłowni i elektrowni, unowocześnienie z punktu widzenia ochrony środowiska setek zakładów przemysłowych. Wszystkie te inwestycje są niezwykle kosztowne, dlatego tak ważna jest pomoc z funduszy unijnych. Taką pomoc oferuje Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko, w którym bardzo dużą wagę przywiązuje się do inwestycji wpływających w korzystnie na stan środowiska.

W ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko realizowane są następujące osie priorytetowe:

  1. Gospodarka wodno-ściekowa,
  2. Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi,
  3. Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska,
  4. Przedsięwzięcia dostosowujące do wymogów ochrony środowiska,
  5. Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych,
  6. Drogowa i lotnicza sieć TEN-T,
  7. Transport przyjazny środowisku,
  8. Bezpieczeństwo transportu i krajowe sieci transportowe,
  9. Infrastruktura energetyczna przyjazna środowisku i efektywność energetyczna,
  10. Bezpieczeństwo energetyczne, w tym dywersyfikacja źródeł energii,
  11. Kultura i dziedzictwo kulturowe,
  12. Bezpieczeństwo zdrowotne i poprawa efektywności systemu ochrony zdrowia,
  13. Infrastruktura szkolnictwa wyższego,
  14. Pomoc techniczna - Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego,
  15. Pomoc techniczna - Fundusz Spójności.

Ministerstwo Środowiska odpowiada za realizację osi I-V POliŚ11.


Środowiskowe osie priorytetowe

Oś priorytetowa I - Gospodarka wodno-ściekowa
Celem osi priorytetowej jest wyposażenie (do końca 2015 r.) aglomeracji powyżej 15 tyś. RLM w systemy kanalizacji oraz oczyszczalnie ścieków zgodnie z wymogami dyrektywy Rady 91/271/ EWG w sprawie oczyszczania ścieków komunalnych. Dofinansowywane będą projekty związane z gospodarką wodno-ściekowa w aglomeracjach powyżej 15 tyś. RLM, polegające przede wszystkim na budowie, rozbudowie i modernizacji systemów kanalizacji sanitarnej oraz oczyszczalni ścieków komunalnych. O wsparcie mogą się ubiegać jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz podmioty świadczące usługi wodnościekowe w ramach realizacji obowiązków własnych gmin. Do wykorzystania jest 2,784 mld euro z Funduszu Spójności.

Oś priorytetowa II - Gospodarka odpadami i ochrona powierzchni ziemi
Celem osi priorytetowej jest zmniejszenie udziału składowanych odpadów komunalnych, rekultywacja terenów zdegradowanych oraz ochrona brzegów morskich. Wspierane będą kompleksowe przedsięwzięcia z zakresu gospodarki odpadami komunalnymi, ze szczególnym uwzględnieniem odpadów niebezpiecznych, a także projekty związane z przywracaniem terenom zdegradowanym wartości przyrodniczych oraz ochroną brzegów morskich. Dofinansowanie mogą otrzymać jednostki samorządu terytorialnego i ich związki, wojsko, wojewodowie, PGL Lasy Państwowe i jego jednostki organizacyjne, urzędy morskie. Na realizację osi priorytetowej przewidziano 1,216 mld euro z Funduszu Spójności.

Oś priorytetowa III - Zarządzanie zasobami i przeciwdziałanie zagrożeniom środowiska
Celem osi priorytetowej jest zapewnienie odpowiedniej ilości zasobów wodnych na potrzeby ludności i gospodarki kraju oraz minimalizacja skutków negatywnych zjawisk naturalnych, przeciwdziałanie poważnym awariom, zapewnienie dobrego stanu wód przybrzeżnych, a także wzmocnienie procesów decyzyjnych poprzez zapewnienie wiarygodnych informacji o stanie środowiska uzyskiwanych w ramach monitoringu środowiska. Dofinansowanie otrzymają przedsięwzięcia związane z retencjonowaniem wody i zapewnieniem bezpieczeństwa przeciwpowodziowego, zapobieganiem i ograniczaniem skutków zagrożeń naturalnych oraz przeciwdziałaniem poważnym awariom. Wspierane będą również projekty związane z monitoringiem środowiska. O pomoc w ramach osi priorytetowej będą mogły się ubiegać regionalne zarządy gospodarki wodnej, wojewódzkie zarządy melioracji i urządzeń wodnych, urzędy morskie. Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, jednostki samorządu terytorialnego i ich związki, PGL Lasy Państwowe i jego jednostki organizacyjne, Komenda Główna i komendy wojewódzkie Państwowej Straży Pożarnej, Główny Inspektor Ochrony Środowiska oraz wojewódzkie inspektoraty ochrony środowiska. Do wykorzystania jest 557 min euro z Funduszu Spójności.

Oś priorytetowa IV - Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska
Celem osi priorytetowej jest ograniczanie negatywnego wpływu istniejącej działalności przemysłowej na środowisko i dostosowanie przedsiębiorstw do wymogów prawa wspólnotowego. Dofinansowywane będą systemy zarządzania środowiskowego, oraz projekty związane z racjonalizacją gospodarki zasobami i odpadami, gospodarką wodno-ściekową, ochroną powietrza oraz wdrażaniem najlepszych dostępnych technik (BAT) w przedsiębiorstwach. Przewidziano również wsparcie dla przedsiębiorstw prowadzących działalność w zakresie odzysku i unieszkodliwiania odpadów innych niż komunalne. O dofinansowanie w ramach osi priorytetowej mogą się ubiegać małe, średnie oraz duże przedsiębiorstwa. Na realizację osi priorytetowej przewidziano 200 min euro z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.

Oś priorytetowa V - Ochrona przyrody i kształtowanie postaw ekologicznych
Celem osi priorytetowej jest ograniczenie degradacji środowiska naturalnego, strat jego zasobów oraz zmniejszania różnorodności biologicznej. Wsparcie otrzymają kompleksowe projekty związane z ochroną siedlisk przyrodniczych ekosystemów) na obszarach chronionych, zachowaniem różnorodności gatunkowej oraz zwiększeniem drożności korytarzy ekologicznych. Dofinansowywane będą również zadania związane z opracowywaniem planów ochrony, a także kształtowaniem postaw społecznych sprzyjających ochronie środowiska, w tym różnorodności biologicznej. Pomoc w ramach osi priorytetowej mogą otrzymać jednostki sprawujące nadzór nad obszarami chronionymi, parki narodowe, parki krajobrazowe i ich zespoły, nadleśnictwa i ich grupy, organizacje pozarządowe oraz instytucje naukowe. Do wykorzystania jest 89,8 min euro z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego12.

Fundusze unijne na rozwój turystyki

W ramach określonych działań Regionalnych Programów Operacyjnych firmy będą mogły uzyskać bezpośrednio dotacje na projekty inwestycyjne w turystyce i rekreacji. Część tych działań mieści się w ramach osi priorytetowej 1 lub 2, której celem jest zwiększenie zdolności inwestycyjnych małych i średnich przedsiębiorstw, bez względu na rodzaj branży (czyli również związane z turystyką). Mogą oni uzyskać dofinansowanie np. na: maszyny i urządzenia niezbędne do prowadzenia i rozwoju działalności gospodarczej, zastosowanie i wykorzystanie technologii informatycznych i komunikacyjnych w procesach zarządzania przedsiębiorstwem13 , zakup lub wybudowanie nieruchomości, nabycie gruntów.

Ponadto w niektórych RPO w ramach określonych działań bezpośrednie wsparcie inwestycyjne jest skierowane tylko do firm branży turystycznej. Pieniądze są skierowane na konkretne przedsięwzięcia, w szczególności na: hotelarstwo, turystykę kongresową, gastronomię(zwłaszcza, jeśli oferuje tradycyjną kuchnię regionalną), bazę noclegową. Tu jak widać, jest duże pole do popisu zarówno dla właścicieli atrakcyjnie położonych obiektów wczasowych i wypoczynkowych, organizatorów imprez integracyjnych i szkoleniowych, a nawet dla właścicieli atrakcyjnie położonych nieruchomości, które można będzie zagospodarować właśnie dzięki unijnym środkom.

Przykładowe rodzaje przedsięwzięć turystycznych, które mają szansę na pozyskanie dotacji unijnej.:

  • Budowa lub przebudowa obiektów w celu nadania im funkcji turystycznych, rekreacyjnych.
  • Inwestycje związane z budową nowych i rozbudową istniejących obiektów hotelarskich, podniesieniem standardów istniejących obiektów noclegowych oraz inwestycje w istniejące schroniska.
  • Budowa, przebudowa, remont i wyposażenie o charakterze inwestycyjnym obiektów turystycznych (w tym infrastruktury noclegowej i gastronomicznej) i rekreacyjno-sportowych.
  • Podniesienie standardu (budowa, przebudowa lub rozbudowa oraz wyposażenie) infrastruktury towarzyszącej obiektom turystycznym oraz zagospodarowanie terenu wokół obiektów turystycznych i rekreacyjno-sportowych, wzmacniające atrakcyjność obiektu.
  • Dostosowanie istniejącej infrastruktury obiektów turystycznych i rekreacyjno-sportowych do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Dotacje będą w wysokości około 200 tysięcy euro, poziom dofinansowania w zależności od województwa to 50-70% wartości inwestycji. Każde województwo indywidualnie ustala wartości dofinansowania w ramach określonych pułapów. I tak np.: województwo opolskie dla firm branży turystycznej ustaliło następujące wartości dotacji: dla mikroprzedsiębiorstwa w ramach pomocy de minimis maksymalnie mogą uzyskać do 200 tysięcy Euro, pozostałe przedsiębiorstwa maksymalnie 1,3 miliona Euro.

Sporo możliwości dla tych, którzy chcą związać się z branżą turystyczną, stwarza działanie “Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw", ujęte w Programie Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. W ramach tego działania mikroprzedsiębiorcy na terenach wiejskich w miejscowości poniżej 5 tys. mieszkańców mogą pozyskać dotację do 300 tys. zł. Mogą się starać o dofinansowanie na rozpoczęcie lub rozwój swojej działalności w zakresie szeroko pojętych usług, w skład których wchodzą również usługi turystyczne oraz związane ze sportem, rekreacją i wypoczynkiem.


1Więcej: Kuc B.R., Szyjko C.T., Optymalizacja wykorzystania funduszy UE - doświadczenie lat 2004-06 i prognoza na lata 2007-13, współautor B.R. Kuc, Zeszyty Naukowe ALMAMER nr. 1 (51)/08, Warszawa 2008, s. 7-21.

2Ślusarczyk Z., Szyjko C.T., Praktyczny przewodnik po funduszach strukturalnych UE 2007-13, raport z badań naukowych, Piotrków Tryb. 2008, ss. 124-206.

3Strona internetowa portalu Funduszy Strukturalnych http://www.funduszestrukturalne.gov.pl

4Strona internetowa Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości http://www.parp.gov.pl

5Szyjko C.T., Zarządzanie finansowe i audyt wspólnotowych środków pomocowych dla sektora MPŚ, [w:] Uwarunkowania wdrażania i monitorowania funduszy strukturalnych w Polsce, Zeszyt problemowy, Piotrków Trybunalski 2008, s. 36-41.

6Szyjko C.T., Kuc B.R., Koncepcja optymalizacji zarządzania funduszami UE - doświadczenia lat 2004-06 i prognoza na lata 2007-13, (współautor B.R. Kuc), [w:] Uwarunkowania wdrażania i monitorowania funduszy strukturalnych w Polsce, Zeszyt problemowy, Piotrków Trybunalski 2008, s. 93-108.

7Ślusarczyk Z., Szyjko C.T., System wdrażania środków UE w okresie 2007-2013 - zbiór dokumentów, Piotrków Tryb. 2008.

8Szyjko C.T., Changes within the European Union as from 1 January 2008, [w:] International Studies Review: 1957-2008: The European Union and the advancement of law, Piotrków Tryb. 2008, s. 8-11.

9Szyjko C.T., Maroń D., Ocena stanu wdrażania ZPORR w 2007r., [w:] Uwarunkowania wdrażania i monitorowania funduszy strukturalnych w Polsce, Zeszyt problemowy, Piotrków Trybunalski 2008, s. 117-125.

10Więcej: Strona internetowa Ministerstwa Rozwoju Regionalnego http://www.mrr.gov.pl

11EuroLinia Plus - multimedialny serwis informacyjny o funduszach strukturalnych http://www.euroliniaplus.pl.

12Szyjko C.T., Znaczenie odnowionej Strategii Lizbońskiej dla procesu pełnej liberalizacji rynków w państwach UE, Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Ekonomicznej ALMAMER, nr 4 (44) 2006, s.93-104.

13Por.: Szyjko C.T., Specyfika zarządzania turystyką kosmiczną w świetle prawa międzynarodowego obowiązującego w przestrzeni wokółziemskiej, Zeszyty naukowe ALMAMER n. 5 (49) 2007, s. 25-40.